Kernbegrippen
Kernbegrip | Toelichting |
IVIG | Intraveneuze immunoglobulinen (IVIG) is het toedienen van antistoffen via een infuus. |
| MBR | Mazelen - bof - rubella |
| MBR1 | MBR1 verwijst naar het eerste van twee vaccins tegen mazelen, bof en rubella die nodig zijn voor volledige bescherming. |
| MBR2 | MBR1 verwijst naar het tweede van twee vaccins tegen mazelen, bof en rubella die nodig zijn voor volledige bescherming. |
PEP | Post-Exposure Prophylaxis (PEP) is een spoedbehandeling die binnen 72 uur na blootstelling aan mazelen opgestart moet worden. |
| PEV | Postexpositie vaccinatie |
Patiënten informeren
Hieronder vind je alle materialen of kanalen die u als huisartsenpraktijk kan gebruiken om uw patiënten te informeren over het beschermen tegen mazelen, bof en rubella via vaccinatie.
Kinderen geboren tussen 2016 en 2017 hun MBR2 blijft op de leeftijd van 9 jaar. Zij krijgen hun tweede vaccin als ze in het 4de leerjaar zitten. Dat gebeurt door het CLB. Op expliciete vraag van de ouder kan dit ook via de huisarts of kinderarts gebeuren.
Schema:
- MBR1: op 1 jaar
- MBR2: op 9 jaar (via CLB, of indien expliciete wens ouder: via huisarts of kinderarts)
Prijs: Gratis, vallen onder het basisvaccinatieschema voor kinderen
Folders en flyers
| Korte inhoud | Link om te downloaden |
Flyer vervroeging MBR2 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en legt uit waarom MBR2 vervroegd werd. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen die onder dit nieuw toedieningsschema vallen. Deze flyer is in 8 verschillende talen beschikbaar:
| Download hier de flyer 'vervroeging MBR2' beschikbaar in 8 verschillende talen |
Kinderen geboren tussen 2018 en 2022 hun MBR2 wordt ook vervroegd naar de leeftijd van 7 jaar. Zij krijgen hun tweede vaccin als ze in het 2de leerjaar zitten. Dat gebeurt door het CLB. Op expliciete vraag van de ouder kan dit ook via de huisarts of kinderarts gebeuren.
Schema:
- MBR1: op 1 jaar
- MBR2: op 7 jaar (via CLB, of indien expliciete wens ouder: via huisarts of kinderarts)
Prijs: Gratis, vallen onder het basisvaccinatieschema voor kinderen
Folders en flyers
| Korte inhoud | Link om te downloaden |
Flyer vervroeging MBR2 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en legt uit waarom MBR2 vervroegd werd. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen die onder dit nieuw toedieningsschema vallen. Deze flyer is in 8 verschillende talen beschikbaar:
| Download hier de flyer 'vervroeging MBR2' beschikbaar in 8 verschillende talen |
Kinderen geboren in 2023 zijn de eerste kinderen die in het nieuw toedieningsschema vallen waarbij ze MBR2 al op 2 jaar krijgen aangeboden. Veel kinderen uit 2023 hebben deze tweede dosis nog niet gekregen, omdat hun begeleiding bij Kind en Gezin al was afgerond vóór de invoering van dit nieuwe vaccinatiemoment. Zonder deze tweede dosis is je kind nog niet volledig beschermd.
Controleer daarom of het kind deze tweede dosis al kreeg. Zo niet, dan is het belangrijk dat deze tweede dosis van MBR-vaccinatie via de huisarts of kinderarts wordt toegediend.
Schema:
- MBR1: op 1 jaar
- MBR2: op 2 jaar (via Kind en Gezin, of indien expliciete wens ouder: via huisarts of kinderarts)
Prijs: Gratis, vallen onder het basisvaccinatieschema voor kinderen
Folders en flyers
| Korte inhoud | Link om te downloaden |
Flyer MBR-vaccinatie bij kinderen geboren in 2023 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en bevat alle informatie rond MBR-vaccinatie voor kinderen geboren in 2023. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen geboren in 2023. | Download of bestel hier de flyer 'MBR-vaccinatie kinderen in 2023' |
Flyer vervroeging MBR2 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en legt uit waarom MBR2 vervroegd werd. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen die onder dit nieuw toedieningsschema vallen. Deze flyer is in 8 verschillende talen beschikbaar:
| Download hier de flyer 'vervroeging MBR2' beschikbaar in 8 verschillende talen |
Video
Departement Zorg ontwikkelde ook een animatievideo waarin helder wordt uitgelegd waarom het tweede vaccin voor MBR vervroegd is.
Kinderen geboren in 2023 zijn de eerste kinderen die in het nieuw toedieningsschema vallen waarbij ze MBR2 al op 2 jaar krijgen aangeboden. Kinderen geboren in 2023 bij wie de afspraken bij Kind en Gezin nog niet achter de rug zijn, zullen hun vervroegde MBR2 krijgen via Kind en Gezin.
Schema:
- MBR1: op 1 jaar
- MBR2: op 2 jaar (via huisarts of kinderarts)
Prijs: Gratis, vallen onder het basisvaccinatieschema voor kinderen
Folders en flyers
| Korte inhoud | Link om te downloaden |
Flyer MBR-vaccinatie bij kinderen geboren in 2023 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en bevat alle informatie rond MBR-vaccinatie voor kinderen geboren in 2023. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen geboren in 2023. | Download of bestel hier de flyer 'MBR-vaccinatie kinderen in 2023' |
Flyer vervroeging MBR2 Deze flyer werd ontwikkeld door Departement Zorg en legt uit waarom MBR2 vervroegd werd. Deze flyer kan u gebruiken ter ondersteuning bij het informeren van ouder(s) van kinderen die onder dit nieuw toedieningsschema vallen. Deze flyer is in 8 verschillende talen beschikbaar:
| Download hier de flyer 'vervroeging MBR2' beschikbaar in 8 verschillende talen |
Video
Departement Zorg ontwikkelde ook een animatievideo waarin helder wordt uitgelegd waarom het tweede vaccin voor MBR vervroegd is.
Volwassenen die nooit of maar één keer gevaccineerd werden én nog nooit mazelen doormaakten; zij worden aangeraden om een inhaalvaccinatie voor mazelen te laten zetten. Deze inhaalvaccinatie is gratis.
Volwassenen die mogelijks niet (volledig) gevaccineerd werden tegen mazelen
- Voor 1970 circuleerde mazelen nog volop in Vlaanderen. Personen geboren voor 1970 worden immuun beschouwd, omdat ze vrijwel altijd mazelen hebben doorgemaakt.
- Ben je tussen 30 en 40 jaar oud? Dan is de kans groter dat je onbeschermd bent tegen mazelen. Mensen in deze leeftijdsgroep hebben de ziekte meestal niet doorgemaakt en waren vaak nog niet volledig gevaccineerd tegen mazelen als kind.
- Ook andere personen die mazelen niet doormaakten én onvolledig gevaccineerd zijn, kunnen gratis inhaalvaccinatie(s) krijgen
Volwassenen kunnen nakijken of ze gevaccineerd werden in hun vaccinatieboekje, en vanaf 2026 werd dit ook digitaal bij gehouden. Dan kunnen ze dit nakijken op www.mijngezondheid.be
Hulpmiddelen voor de huisartsenpraktijk
Hieronder vind je alle ondersteuningsmaterialen of -kanalen die u als huisartsenpraktijk ondersteunen om uw patiëntenpopulatie te begeleiden en ondersteunen bij MBR-vaccinatie.
Er werden verschillende affiches rond beschermingsmaatregelen bij mazelen en MBR-vaccinatie ontwikkeld door Departement Zorg. Deze kan je op een zichtbare plaats in uw praktijk ophangen om uw patiënten te informeren en sensibileren.
Download hier de affiche over 'Hoe herken je mazelen?'
Download en bestel hier de affiche over 'Vaccin tegen mazelen voor kinderen geboren in 2023'
Sinds september 2025 wordt de tweede dosis van het MBR-vaccin vroeger toegediend. Onderstaande tabel toont wat deze wijziging betekent voor de verschillende groepen kinderen.
Departement Zorg ontwikkelde een pagina met veelgestelde vragen over de vervroeging MBR2. Heb je nog vragen hierover? Neem dan zeker een kijkje op deze pagina.
Huisartsen kunnen het mazelenvaccin, MMR VAX PRO, dat gratis aangeboden wordt door de Vlaamse Overheid bestellen via Vaccinnet.
Let op: Bij Vaccinnet is er een standaard bestelmaximum ingesteld. Kan u niet genoeg vaccins in één keer bestellen? Mail dan naar vaccinnet@vlaanderen.be met het gewenste aantal vaccins. Kijk zelf vooraf na of uw adres en leveringsmomenten correct staan ingesteld.
Nieuw in de richtlijn: IVIG als postexpositieprofylaxe
Departement Zorg ontwikkelde een sjabloon infobrief voor de patiënt wanneer er een vermoeden van een mazeleninfectie werd vastgesteld. Dit sjabloon bevat alle informatie over mazelen, de maatregelen en behandeling en kan als vertrekpunt gebruikt worden om patiënten in zo'n situatie te informeren.
Download hier het sjabloon infobrief 'vermoeden mazeleninfectie'
Doorverwijzen en samenwerken
Meldingsplichtige infectieziekte aangeven
Mazelen is een infectieziekte die onder de lijst van meldingsplichtige infectieziekten valt.
Wanneer melden?
Bij vaststelling of vermoeden van mazelen bij één of meerdere patiënten dien je dit te melden aan Departement Zorg binnen de 24u.
Contactgegevens voor de melding
- Maandag - vrijdag van 9u-16u30: Melden aan de contactpersoon van uw provincie
- Buiten de kantooruren en op feestdagen: 02 512 93 89
Raadpleeg hier de volledige procedure bij het aangeven van een meldingsplichtige infectieziekte
Opleiding en navorming
Voorlopig zijn er geen opleidingen of navormingen gepland rond mazelen, bof en rubella.
Informatie per thema of doelgroep
- Website: Opgroeien | Mazelen
- Wat is het?
- Symptomen
- Besmetting
- Vaccinaties
- Advies Departement Zorg
- Verzorging en aanpak - thuis
- Wanneer niet naar de opvang?
- Wanneer niet naar Kind en Gezin consultatie?
- Website: Departement Zorg | Vaccinaties voor kinderen
- Advies HGR (9915): HGR | Vaccinatie tegen mazelen, bof en rubella (MBR)
Patiënten die een reis plannen naar een land waar een uitbraak van mazelen is, wordt onderstaand advies gegeven:
Nagaan of er een uitbraak is op je reisbestemming
Bekijk op Wanda welke gezondheidsrisico’s er zijn en welke vaccinaties worden aanbevolen.
In de praktische richtlijn infectiebestrijding mazelen wordt in 'hoofdstuk 8 Maatregelen naar aanleiding van een geval' beschreven wat men in welke situatie kan doen na blootstelling aan mazelen. Afhankelijk van de vaccinatiestatus en het type contact worden er andere maatregelen geadviseerd.
- Richtlijn: Departement Zorg | Infectiebestrijding Mazelen
- Advies HGR: HGR | Post-expositieprofylaxe (PEP) tegen mazelen (2025)
Zwangere vrouwen mogen niet gevaccineerd worden tegen mazelen, omdat het om een levend verzwakt vaccin gaat. Het wordt bovendien aangeraden om gedurende een maand na een mazelenvaccinatie niet zwanger te worden.
Omdat zwangere vrouwen zonder bescherming tegen mazelen een verhoogd risico hebben op ernstige complicaties, is het belangrijk om de vaccinatiestatus te controleren en, indien nodig, in orde te brengen voor de zwangerschap
Sommige mensen met een verzwakt immuunsysteem mogen het MBR-vaccin (tegen mazelen, bof en rodehond) niet krijgen, omdat dit een levend verzwakt vaccin is. Dat geldt niet voor iedereen: mensen met bijvoorbeeld diabetes mogen het wél krijgen.
Omdat deze mensen zich niet kunnen laten vaccineren, is het belangrijk dat anderen dat wel doen.
In onze diverse samenleving kunnen vragen ontstaan over medische en wetenschappelijke innovaties, bijvoorbeeld wanneer bepaalde ingrediënten niet aansluiten bij religieuze overtuigingen.
Het MBR-vaccin bevat varkensgel. Dit is binnen de Islam geen probleem. Het Netwerk Islamexperten legt uit waarom vaccinatie met dit vaccin toegelaten is binnen de religie.
Raadpleeg hier de adviesnota Netwerk Islamexperten MBR-vaccins
Het MBR-vaccin bevat gelatine. Dit is binnen het Jodendom geen probleem.
Raadpleeg hier de infofiche over MBR-vaccinatie in het Jodendom