Eetstoornissen

Het rapport van de Gezondheidsenquête (Corona-Gezondheidsenquête van 2021) , werpt een alarmerend licht op de situatie van eetstoornissen in Vlaanderen. Volgens de bevindingen is 10% van de Vlamingen als "at risk" geïdentificeerd voor het ontwikkelen van een eetstoornis, een percentage dat hoger ligt dan bij de voorgaande enquêtes in 2013 en 2018.

Dit themadossier werd opgesteld in samenwerking met Eetexpert, het Vlaams kenniscentrum voor eet- en gewichtsproblemen. Onderstaande dossier biedt een inzicht in de kernbegrippen van eetstoornissen en dient als gids naar waardevolle materialen. Het bevat informatie over relevante richtlijnen, praktijkinstrumenten, educatiemateriaal en beschikbare opleidingen. 

Kernbegrippen

Anorexia Nervosa is een ernstige eetstoornis waarbij individuen hun energie-inname beperken, resulterend in een aanzienlijk laag lichaamsgewicht. Het gaat gepaard met angst voor gewichtstoename, zelfs bij opmerkelijk ondergewicht, en verstoringen in de perceptie van het lichaamsgewicht en figuur. Anorexia nervosa kent twee subtypes: het type, met eetbuien of purgeergedrag, en het restrictieve type, waarbij ondergewicht wordt bereikt door vasten, lijnen of overmatige lichaamsbeweging. Raadpleeg de checklist voor Anorexia Nervosa

Boulimia Nervosa wordt gekenmerkt door terugkerende episodes van eetbuien, gevolgd door ongepast compensatiegedrag, zoals zelfopgewekt braken, gebruik van laxeermiddelen of excessieve lichaamsbeweging, om gewichtstoename te voorkomen. Deze stoornis heeft een impact op het zelfbeeld en zelfwaardering. Het komt vaak voor tussen de 16 en 25 jaar en beïnvloedt ongeveer 1% van de Belgische bevolking boven de 18 jaar. Raadpleeg de checklist voor Boulimia Nervosa

Eetbuistoornis (BED - Binge Eating Disorder) wordt gekenmerkt door herhaalde episodes van overmatig eten, zonder daaropvolgend compensatiegedrag. Het gaat vaak samen met sterke gevoelens van stress en kan leiden tot overgewicht of obesitas. De eetbuien vinden minstens één keer per week gedurende drie maanden plaats, en de stoornis wordt niet exclusief geassocieerd met anorexia nervosa, boulimia nervosa of vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis. Raadpleeg de checklist voor eetbuistoornis

Vermijdende/Restrictieve Voedselinnamestoornis (ARFID) voorheen bekend als voedingsstoornis tijdens de zuigelingenleeftijd of vroege kindertijd, is een stoornis waarbij individuen persistent tekortschieten in het voldoen aan de nutritionele en/of energetische behoeften. Dit kan leiden tot gewichtsverlies, nutritionele tekorten en interferentie met psychosociaal functioneren. Het onderscheidt zich doordat het niet expliciet wordt gemotiveerd door gewicht of uiterlijk, en er geen verstoorde beleving van het lichaamsgewicht is. Raadpleeg de checklist voor AFRID

Andere gespecifieerde voedings- of eetstoornissen omvat diverse subtypes zoals atypische anorexia nervosa, subklinische boulimia nervosa, subklinische eetbuistoornis en nachtelijk eetsyndroom. Deze subtypes delen enkele kenmerken met de klassieke eetstoornissen maar voldoen niet volledig aan hun specifieke criteria. Het klinische beeld kan echter net zo ernstig zijn en sommige gevallen kunnen evolueren naar volledige eetstoornissen.

Praktijkinstrumenten

Eetexpert, biedt op hun website diverse praktijkinstrumenten aan voor huisartsen ter ondersteuning van de behandeling van patiënten met eetstoornissen. We lichten er enkele voor u uit: 

Voor (jong)volwassenen: 

Voor kinderen en jongeren: 

Hoe communiceren (voor alle doelgroepen)

Het overzicht van alle materialen van Eetexpert gericht op huisartsen vind je op deze pagina voor de huisarts. Er is ook een advieslijn

Info voor patiënten en de omgeving

Opleiding en navorming

E-learning  

Eetstoornissen

Deze cursus behandelt basisaspecten van de diagnostiek en behandeling bij eetstoornissen, vanuit multidisciplinair perspectief.  

De e-learning is beschikbaar op Podia en is geaccrediteerd voor 3 CP bij Ethiek en Economie. 

Alle info vind je hier

Motiveren bij eet- en gewichtsproblemen

Deze cursus behandelt de verschillende motivationele kaders (Zelfdeterminatietheorie, Transtheoretisch model, Motiverende gespreksvoering), toegepast op eet- en gewichtsproblemen. 

De e-learning is beschikbaar op Podia en is geaccrediteerd voor 2 CP bij Ethiek en Economie. 

Alle info vind je hier.

Webinar  

Op 1 februari 2024 start een nieuwe conventie eetstoornissen. De nieuwe conventie geeft heel wat gerichte zorgmogelijkheden voor jongeren met eetstoornissen en hun context, met de huisarts aan het stuur:  De huisarts zorgt in dit traject voor ernstinschatting, motivering en gepaste zorgopstart, coördinatie van de zorg en zorgopvolging.

Bekijk hieronder de opname van het webinar:

Leeslijst

Algemeen:

Richtlijnen: 

Verzameling van medische en multidisciplinaire richtlijnen vind je hier 

Huisarts Nu: 

 

Publicatie datum
26 jan 2024