Uit de onderdelen 'Eetgedrag' en 'Beweging en sedentair gedrag' van de Preventiebarometer 2025 van Sciensano blijkt dat een grote meerderheid van de Vlaamse volwassenen gemotiveerd is om gezonder te leven, maar dat structurele en individuele drempels een effectieve gedragsverandering bemoeilijken. Zeven op de tien Vlamingen geven aan gezondere voeding te willen opnemen en meer te willen bewegen. Tegelijk ervaart 70% de prijs van gezonde voeding als een belangrijke belemmering. Vooral bij mensen in een kwetsbare socio-economische positie ervaren uitdagingen rond gezond eten en voldoende beweging.
Het rapport toont aan dat socio-economische ongelijkheden duidelijk doorwegen op eetgedrag en gewicht. Personen met een lager opleidingsniveau of een beperkt inkomen hebben vaker overgewicht of obesitas, eten minder vaak dagelijks groenten en fruit en drinken vaker gesuikerde frisdranken. Voor het eerst werd ook eetcompetentie in kaart gebracht: slechts iets meer dan de helft van de volwassenen beschikt over voldoende vaardigheden en attitudes om gezond en evenwichtig te eten. Een lagere eetcompetentie gaat samen met ongezonder eetgedrag en meer ervaren drempels.
Ook op het vlak van beweging is de bereidheid tot verandering groot. Ongeveer 70% van de volwassenen wil meer bewegen en bijna de helft wil meer spierversterkende activiteiten doen. Toch blijft de stap van intentie naar actie moeilijk. Gebrek aan energie, tijdsdruk en motivatie worden het vaakst genoemd als hinderpalen. Daarnaast twijfelt een aanzienlijk deel van de bevolking eraan of gedragsverandering daadwerkelijk zal lukken.
Opvallend is het brede maatschappelijke draagvlak voor omgevings- en beleidsmaatregelen die gezonde keuzes ondersteunen. Meer dan 80% van de Vlamingen staat positief tegenover een verbod op de verkoop van ongezonde voeding in de buurt van scholen, en drie op de vier steunen een verbod op reclame voor ongezonde voeding gericht op kinderen en jongeren. Deze resultaten onderstrepen het belang van structurele maatregelen naast individuele begeleiding.
Wim Torbeyns