Vierde golf van maatregelen voor langdurig zieken ligt ter goedkeuring bij het parlement: wat verandert er voor de huisarts?

In 2026 werden opnieuw significante stappen gezet in de hervorming van het terug-naar-werkbeleid en de aanpak van (langdurige) arbeidsongeschiktheid. Na twee eerdere hervormingspakketten trad op 1 januari 2026 het derde pakket in werking. Dat is onder meer gericht op sneller contact en meer samenwerking tussen de betrokken actoren. Daarnaast keurde de federale ministerraad in 2026 het wetsontwerp Terug Naar Werk II (TNW II) goed. Dat ontwerp vormt de vierde hervormingsgolf en ligt momenteel bij het parlement. Het is dus nog geen definitief goedgekeurde wet. De voorgestelde maatregelen kunnen tijdens de parlementaire behandeling nog wijzigen, ook de definitieve timing en concrete uitvoering staan nog niet volledig vast. Aanvankelijk was het de bedoeling om de belangrijkste maatregelen uit het wetsontwerp op 1 november 2026 in werking te laten treden, maar die vooropgestelde datum werd niet gehaald. Het ingediende wetsontwerp vind je integraal via deze link. 

Het bericht van het RIZIV over het belang van het GMD en de koppeling met het voorschrijven van arbeidsongeschiktheid kadert hierin. Het RIZIV zal over het wetsontwerp en de maatregelen daarin nog bijkomende informatie verspreiden, waarin de nodige nuances worden aangebracht die in het eerste bericht ontbraken. 

De federale ministerraad keurde het wetsontwerp TNW II goed, maar het parlement moet zich er nog over uitspreken. De onderstaande maatregelen zijn dus voorstellen en niet noodzakelijk definitieve nieuwe verplichtingen. De inhoud kan nog (deels) wijzigen. Voor bepaalde onderdelen zijn bovendien uitvoeringsbesluiten nodig. Zodra de definitieve tekst en de data van inwerkingtreding vaststaan, brengen we jullie op de hoogte. Het huidige wetsontwerp bevat onder meer de volgende voorstellen:

• Een jaarlijks gesprek tussen de patiënt en de behandelend arts bij arbeidsongeschiktheid die langer dan een jaar duurt, met jaarlijkse attestering van de arbeidsongeschiktheid. Het ontwerp voorziet daarbij in uitzonderingen voor ernstige pathologieën.
• Een verhoging van de werkhervattingspremie voor werkgevers.
• Een uitbreiding van het TNW-fonds, zodat begeleiding via vouchers mogelijk zou worden vanaf de zevende maand arbeidsongeschiktheid.
• Beperkingen over welke artsen en in welke situatie arbeidsongeschiktheid geattesteerd mag worden.

Het wetsontwerp voor de vierde hervormingsgolf van het TNW-beleid heeft drie grote doelstellingen: instroom in arbeidsongeschiktheid voorkomen, de medische opvolging en herbeoordeling versterken, en re-integratie versnellen met meer responsabilisering van de betrokken actoren.

Wat zou er volgens het huidige wetsontwerp veranderen voor de behandelend arts?

• Wie mag arbeidsongeschiktheid attesteren? Volgens het huidige ontwerp zouden basisartsen geen getuigschrift voor de adviserend arts meer mogen opstellen. Huisartsen zouden dat in principe alleen mogen voor patiënten bij wie ze toegang hebben tot het GMD, behalve bij overmacht. Daardoor zou ook een andere huisarts binnen dezelfde praktijk of een samenwerkingsverband kunnen attesteren, op voorwaarde dat die arts toegang heeft tot het GMD. Voor huisartsen zonder toegang tot het GMD zou dit alleen mogelijk zijn in de situaties van overmacht die bij koninklijk besluit worden bepaald, waaronder volgens het huidige ontwerp de wachtdienst. Het zou dus mogelijk blijven om op de wachtpost arbeidsongeschiktheid te attesteren.
• Duur van het attest: De huidige maximale duur van drie maanden blijft in het ontwerp het uitgangspunt tijdens de primaire arbeidsongeschiktheid. Het ontwerp zou het wel mogelijk maken om bij koninklijk besluit voor bepaalde situaties een kortere maximumduur vast te leggen. Na minstens zes weken arbeidsongeschiktheid zou de huisarts in nog te bepalen situaties of aandoeningen verplicht kunnen worden om relevante vaststellingen van andere gezondheidszorgbeoefenaars op te nemen in het dossier voor de adviserend arts. Bij gebrek hiervan zou, mogelijks indien relevant, een verwijsbrief in het dossier voor de adviserend arts moeten worden opgenomen. De concrete toepassing moet dus nog worden uitgewerkt.
  Het eerste getuigschrift voor de adviserend arts tijdens de primaire arbeidsongeschiktheid zou maximaal drie weken mogen bedragen. Voor volgende getuigschriften blijft in principe de algemene maximumduur van drie maanden gelden. Deze beperking van het eerste getuigschrift zou mogelijks niet uitsluitend voor huisartsen gelden.
• Jaarlijks attest tijdens invaliditeit: Het ontwerp voorziet erin dat de arbeidsongeschikte persoon vanaf het tweede jaar in principe minstens jaarlijks de behandelend arts zou moeten raadplegen. Bij verdere arbeidsongeschiktheid zou een nieuw attest worden opgesteld, met een maximale duur van één jaar. Uitzonderingssituaties waarin geen nieuwe kennisgeving nodig is, zouden nog bij koninklijk besluit kunnen worden bepaald.
• Controle en sancties: Het ontwerp voorziet in een uitbreiding van de bevoegdheid van de DGEC tot de controle van getuigschriften van arbeidsongeschiktheid. Daarnaast stelt het een administratieve sanctie voor frauduleuze attesten of welwillendheidsattesten voor. Een belangrijk nuancepunt: de memorie van toelichting verwijst uitdrukkelijk naar attesten zonder objectieve medische reden of zonder grondig voorafgaand onderzoek. Het gaat dus niet louter om attesten met een “abnormaal lange” periode van arbeidsongeschiktheid. Ook deze voorgestelde controle- en sanctieregeling is nog onder voorbehoud van de definitieve parlementaire goedkeuring.

Onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring en verdere uitwerking kunnen we het huidige wetsontwerp TNW II samenvatten in vijf kernboodschappen:

1. Het voorschrijven van een attest voor de adviserend arts wordt sterker gekoppeld aan de toegang tot het GMD van de patiënt.
2. De maximale attestduur zou in bepaalde omstandigheden korter kunnen worden dan drie maanden.
3. Na zes weken zou bijkomende informatie van andere zorgverleners verplicht kunnen worden bij bepaalde aandoeningen. 
4. Ook tijdens invaliditeit zou de behandelend arts een structurele jaarlijkse rol krijgen.
5. De controle op de voorschrijvende arts zou worden versterkt, met voorgestelde administratieve sancties bij frauduleuze attesten of welwillendheidsattesten.

Via ViaCaro bracht Domus Medica de voorbije tijd het perspectief van de huisarts in bij de voorbereiding van het wetsontwerp en de uitvoeringsbesluiten. Dat overleg leidde tot enkele belangrijke aanpassingen, maar heel wat van onze bezorgdheden blijven bestaan. De komende dagen lichten we op de website van ViaCaro toe wat we wel en niet hebben kunnen veranderen. Het nieuwsbericht wordt volgende week ook opgenomen met de nieuwsbrief van ViaCaro.

Robin Monteny
Projectcoördinator New Deal en Re-integratie

Alec De Cort
Expert Beleid in de gezondheidszorg