De overgang van een psychiatrische ziekenhuisopname naar ambulante zorg blijft een kwetsbaar moment. Uit de nieuwe studie Zorgcontinuïteit in de geestelijke gezondheidszorg: van opname naar opvolging van de Onafhankelijke Ziekenfondsen blijkt dat slechts 17,3% van de patiënten in de eerste week na ontslag contact heeft met een huisarts. Wanneer ook contacten met een psychiater of psycholoog worden meegerekend, gaat het om 26,2%.
De onderzoekers analyseerden 20.559 psychiatrische opnames in België in 2022 en 2023. Binnen 30 dagen na ontslag werd 16,5% van de patiënten opnieuw opgenomen; na zes maanden was dat 33,7%. De studie wijst daarbij op een combinatie van klinische, sociodemografische en zorggerelateerde factoren.
Het ontbreken van een huisartscontact tussen dag 2 en dag 7 was in de analyse geassocieerd met een hoger risico op heropname binnen 30 dagen (aOR 1,15; 95%-BI 1,04-1,28). De studie toont daarmee geen causaal verband aan, maar ondersteunt volgens de auteurs wel het belang van een proactieve ontslagplanning en tijdige verbinding met de eerste lijn.
De Onafhankelijke Ziekenfondsen pleiten onder meer voor een eerste ambulant contact binnen zeven dagen na ontslag, een snelle informatieoverdracht naar de zorgverleners die de verdere opvolging opnemen en structurele zorgcoördinatie voor patiënten met complexe noden. Ze stellen voor om daarbij één vaste zorgcoördinator aan te wijzen, bijvoorbeeld de huisarts, een lid van een mobiel team of een andere betrokken professional.
Wim Torbeyns