WOREL (Werkgroep Ontwikkeling Richtlijnen Eerste Lijn) heeft de monodisciplinaire richtlijn voor huisartsen over de aanpak van slaapstoornissen en insomnia van 2017 geactualiseerd en omgezet in een multidisciplinaire richtlijn.
Deze nieuwe richtlijn, gepubliceerd in juni 2026, bouwt inhoudelijk voort op de kernboodschap van de vorige versie. Insomnie vraagt in de eerste plaats een niet-medicamenteuze, zorgvuldige en patiëntgerichte aanpak; slaapmedicatie heeft slechts een zeer beperkte plaats. De herziening draagt deze boodschap breder en concreter uit, met veel aandacht voor de toepasbaarheid ervan in de dagelijkse praktijk.
Niet alleen de huisarts, maar ook andere zorgberoepen in de eerste lijn worden betrokken. De diagnostiek blijft een kerntaak van de huisarts, maar wordt systematischer en beter afgestemd op multidisciplinaire zorg. De focus verschuift naar een multimodale, trapsgewijze en patiëntgerichte aanpak met een combinatie van educatie, gedragsmatige interventies en cognitieve gedragstherapie.
Het medicamenteuze hoofdstuk is uitgebreid en ontraadt off-label gebruik van vaak gebruikte alternatieven voor benzodiazepines of Z-drugs. Bovendien is er een volledig nieuw hoofdstuk over de afbouw en het stoppen van benzodiazepines, sedativa en anxiolytica. Deprescriptie wordt een kerntaak binnen de aanpak van insomnie.
Er is meer aandacht voor de problematiek van slapeloosheid bij ouderen. Hierbij is er specifieke focus op cognitieve kwetsbaarheid, valrisico, mantelzorgers en een integrale, multidisciplinaire aanpak van slaapklachten in woonzorgcentra.
Daarnaast wordt het opvolgbeleid ingebed in een breder kader van monitoring, behandelbijsturing, hervalpreventie en nazorg. Opvolging wordt zo niet alleen een controle, maar een onderdeel van duurzaam herstel.
Tot slot geeft de richtlijn een overzicht van praktijktools zoals een praktisch inzetbaar slaapdagboek, gevalideerde vragenlijsten en patiëntfolders (met weetjes over slaap, de cirkel van slecht slapen en slaaptips).
Anneleen Janssen
Coördinator Richtlijnen
