Cytomegalovirus (CMV) is een veelvoorkomende infectie die bij volwassenen meestal mild of asymptomatisch verloopt, maar tijdens de zwangerschap kan leiden tot congenitale CMV infectie met mogelijk ernstige gevolgen voor het kind. Deze week publiceerde het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) een geactualiseerde klinische praktijkrichtlijn over de diagnose en behandeling van CMV tijdens de zwangerschap, met als doel meer uniformiteit te brengen in een klinisch domein dat gekenmerkt wordt door onzekerheid en praktijkvariatie.
Voor huisartsen is vooral het onderscheid tussen primaire en niet primaire CMV infecties relevant in functie van het in te stellen behandelbeleid. De richtlijn benadrukt dat serologische testen (IgM, IgG) onvoldoende betrouwbaar zijn om een niet primaire CMV-infectiemet congenitale CMV bij de geboorte op te sporen. Een serologische test kan leiden tot een valse geruststelling door een gemiste niet-primaire infectie of congenitale CMV (vals-negatieve test), of onnodige ongerustheid (vals-positieve test). Bovendien zijn er geen behandelingsopties voor niet-primaire infectie tijdens de zwangerschap. Daarom worden serologische testen niet aanbevolen in deze context. Bij vermoeden van primaire CMV-infectie is er wel een plaats voor deze serologische testen.
Artsen kunnen valaciclovir voorschrijven voor zwangere vrouwen met een primaire CMV-infectie in de periconceptionele periode en het eerste trimester van de zwangerschap (voor er infectie bij de foetus is vastgesteld). De behandeling bestaat uit 4 x 2 g valaciclovir per dag, tot 21 weken zwangerschap en gedurende minimaal 7 Weken na vermoedelijke infectie. Deze behandeling is momenteel niet terugbetaald. Bovendien is deze aanbeveling voorwaardelijk en gebaseerd op beperkt bewijs, wat het belang onderstreept van goede informatie, gedeelde besluitvorming.
De richtlijn erkent expliciet de inherente onzekerheden in CMV diagnostiek en pleit voor een pragmatische aanpak die onnodige ongerustheid en overmedicalisering vermijdt, zonder kansen op zinvolle interventies te missen. Door duidelijk aan te geven wat de kwaliteit is van het onderliggende bewijs en de sterkte van de aanbeveling, krijgen zorgverleners handvaten om met hun patiënten samen het gesprek aan te gaan over de opties, inclusief de onzekerheden.
Domus Medica zal ondermeer naar aanleiding van deze richtlijn een steekkaart ontwikkelen om een uniform test- en behandelbeleid van cytomegalovirus (CMV)-infectie bij de zwangerschap in de dagelijkse praktijk te ondersteunen.
Anneleen Janssen
Coördinator richtlijnen
