Casemanagement is een collaboratief proces dat patiënten met complexe gezondheids- en sociale noden helpt om hun weg te vinden in het zorgsysteem. Het biedt ondersteuning bij evaluatie, zorgplanning, coördinatie en belangenbehartiging, met als doel de continuïteit en kwaliteit van zorg te verbeteren. In België bestaan al diverse initiatieven, maar de aanpak blijft versnipperd. In 2023 startte het RIZIV een pilootproject waarbij patiëntenverenigingen voor vier neurodegeneratieve aandoeningen (MS, Parkinson, ALS en Huntington) een casemanagementmodel uitwerken. Het KCE kreeg de opdracht om dit model te analyseren.
De evaluatie toont dat patiëntenverenigingen erin slaagden om gespecialiseerde casemanagers te integreren en zo hun capaciteit tot ondersteuning te vergroten. Deze professionals vervullen een adviserende en coördinerende rol, stimuleren gedeelde besluitvorming en helpen zorgtrajecten op elkaar af te stemmen. Toch blijven er belangrijke uitdagingen: beperkte personeelsbezetting, moeilijkheden bij geografische dekking en het ontbreken van een gestandaardiseerd kwaliteitsprotocol. Bovendien is het model sterk ziektespecifiek, wat vragen oproept over schaalbaarheid en gelijke toegang voor patiënten met andere aandoeningen.
Het KCE benadrukt dat casemanagement niet mag worden gezien als een kortetermijnoplossing, maar als onderdeel van een bredere transformatie naar geïntegreerde zorg. Beleidsmakers worden aanbevolen om een gemeenschappelijke definitie van 'complexe behoeften' te hanteren, een onderzoek naar verschillende casemanagementmodellen op te starten en evaluatieprotocollen vooraf te ontwikkelen. Een duurzame inbedding in het zorgsysteem is cruciaal om fragmentatie te vermijden en om kwetsbare patiënten met de grootste noden effectief te ondersteunen.
Lees het volledige rapport en de synthese op de website van het KCE.
Wim Torbeyns