Sinds de invoering van de regeling waarbij werknemers in grote bedrijven enkele keren per jaar één dag afwezig kunnen zijn zonder doktersattest, is het aantal eendaagse ziekmeldingen toegenomen. Dat blijkt uit recente berichtgeving op basis van cijfers van de HR-dienstverlener Securex. Domus Medica benadrukt het belang van deze regeling voor zowel de patiënt als de huisartsenpraktijk en pleit voor een genuanceerde evaluatie op de lange termijn.
Uit de gegevens van Securex blijkt dat werknemers in bedrijven met meer dan 50 medewerkers gemiddeld 54 procent vaker één dag ziekteverlof opnemen sinds het ziektebriefje voor deze specifieke duur werd afgeschaft. Concreet vertaalt dit zich in één extra eendaagse ziekmelding per acht werknemers.
De dataset van Securex betreft een aanzienlijke, maar specifieke steekproef: de cijfers zijn gebaseerd op gegevens van werknemers in ondernemingen tot 1.000 werknemers in de Belgische privésector (in 2025 goed voor ruim 188.000 werknemers bij ruim 22.000 werkgevers). Cijfers uit de publieke sector zijn hierin bijvoorbeeld niet opgenomen.
Kadering vanuit HR-perspectief
Hoewel werkgeversorganisaties hun bezorgdheid uiten over de organisatorische druk die deze korte afwezigheden met zich meebrengen, nuanceert Securex de stijging. De HR-dienstverlener stelt dat het totale korte ziektepercentage (tot één maand) niet statistisch significant is veranderd. Er is volgens hen dan ook geen sprake van hogere directe loonkosten.
Daarnaast benadrukt Securex dat de toename in eendaagse meldingen niet noodzakelijk op misbruik wijst. Het toont veeleer een gedragswijziging aan waarbij werknemers sneller een dag rust inlassen om te herstellen. Deze vroege preventie kan mogelijk langdurige uitval voorkomen. In een breder kader rapporteerde Securex onlangs nog dat het middellange (tussen één maand en één jaar) en langdurige absenteïsme (langer dan één jaar) in de eerste helft van 2026 net is gedaald, onder meer dankzij een snellere opvolging en re-integratie van zieke werknemers.
Reactie Domus Medica: regie bij de patiënt
Voor Domus Medica blijft de afschaffing van het ziektebriefje voor korte afwezigheden een noodzakelijke maatregel. Maaike Van Overloop, voorzitter van Domus Medica, reageerde in het radionieuws op de recente cijfers en de roep van werkgeversorganisaties om het systeem terug te draaien: 'Voor ons is dit heel belangrijk omdat mensen zo zelf de autonomie hebben om in te grijpen wanneer het niet gaat, zonder dat zij daar een officieel briefje voor moeten hebben. Zo kunnen mensen de regie over hun eigen gezondheid in handen nemen. Daarnaast is voor dergelijke korte afwezigheden niet altijd een doktersbezoek nodig, zeker gezien de hoge druk op de eerste lijn.'
Nood aan verdere analyse
Volgens Domus Medica is het overhaast om de huidige regeling nu al bij te sturen op basis van deze tussentijdse cijfers. Gedragsveranderingen op de werkvloer vragen tijd om zich te stabiliseren. Verdere analyse en een grondige opvolging van de data zijn noodzakelijk alvorens beleidswijzigingen te overwegen.
Een correcte evaluatie van deze maatregel vereist bovendien dat er naar meerdere parameters wordt gekeken, en niet uitsluitend naar de frequentie van eendaagse afwezigheden. In de eerste plaats moet onderzocht worden wie deze werknemers zijn en waarom ze zo handelen. Daarnaast moeten ondermeer ook de effecten voor werknemers en werkgevers op lange termijn, de impact op de werkdruk binnen de eerstelijnsgezondheidszorg en de evolutie van de bredere kosten voor de ziekteverzekering via Riziv in rekening gebracht worden.
Robin Monteny
Projectcoördinator New Deal en Re-integratie