Doctoraatsonderzoek over aanpak huisartsen
Ouderen hebben de hoogste zelfdodingscijfers van alle leeftijdsgroepen; en gedachten aan zelfdoding worden niet altijd tijdig opgemerkt. Dit doctoraatsproject onderzoekt de rol van sleutelfiguren in het herkennen van suïcidaliteit. Huisartsen en medewerkers in de eerstelijn komen vaak in contact met ouderen. Daar ligt een kans in het tijdig herkennen van suïcidaliteit en het ondersteunen van personen met gedachten aan zelfdoding.
Een onderdeel van het doctoraatsonderzoek bestaat in het afnemen van online-interviews van huisartsen over ervaringen met de thematiek, welke signalen naar boven komen en hoe daarop reageren. De aandacht gaat uit naar wat helpt, hindert en welke ondersteuning nodig is. Als een online-interview te veel tijd vraagt, is het ook mogelijk om via een mailconversatie antwoorden te geven.
Het onderzoek over zelfdoding bij 60-plussers loopt aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Gent. Beau Nieuwenhuijs is hoofdonderzoeker, met begeleiders Ellen Gorus, Nico De Witte en Gwendolyn Portzky.
Contact: beau.michele.nieuwenhuijs@vub.be
Samenvatting project
Vroege detectie van suïcidale gedachten bij ouderen is belangrijk, omdat suïcidepogingen in deze groep vaker dodelijk zijn als gevolg van het gebruik van meer lethale methoden, een sterkere intentie om te sterven en een grotere fysieke kwetsbaarheid. Daarnaast zoeken ouderen minder vaak hulp voor suïcidale gedachten.
Dit doctoraatsonderzoek bestudeert de vroege detectie van suïciderisico's bij thuiswonende ouderen om zo meer inzicht te krijgen in het suïcidale proces en de rol van sleutelfiguren. Dat gebeurt via interviews bij diverse groepen.
Centraal staan 60+ers met een doodswens, suïcidale gedachten of een eerdere suïcide poging. Ook interviews met nabestaanden brengen elementen aan over hoe suïcidale gedachten ontstaan en zich verder ontwikkelen, met een specifieke focus op keerpunten.
Daarnaast komen professionele sleutelfiguren in beeld die een rol kunnen hebben in het herkennen en reageren op waarschuwingssignalen. Dit onderdeel van de doctoraatsthesis loopt via focus groepen en individuele interviews bij betrokken zorgverleners. Zo komen hulpmiddelen en initiatieven in beeld om professionele zorgverleners, familieleden en mantelzorgers te ondersteunen.
Ouderen die door suïcide overlijden, hebben kort daarvoor vaak contact met hun huisarts, maar zij presenteren zich met andere klachten, waardoor een onderliggende doodswens moeilijk te herkennen is. Anderzijds ervaren hulpverleners, waaronder huisartsen, ook drempels in het bevragen en herkennen van waarschuwingssignalen: tijdsgebrek, beperkte doorverwijzingsmogelijkheden en ook een taboe over het bespreken van suïcidegedachten zijn hinderende factoren.
Oproep voor deelname
Het onderzoeksproject zoekt huisartsen voor een online interview over de thematiek van zelfdoding bij ouderen. Als een online-interview te veel tijd vraagt, is het ook mogelijk om via een mailconversatie antwoorden te geven.
Daarnaast zijn de onderzoekers ook op zoek naar 60+ers met ervaring van een doodswens of suïcidale gedachten. Ook nabestaanden van ouderen die door zelfdoding zijn overleden kunnen belangrijke informatie aanreiken en zijn welkom voor een interview.
Contact: beau.michele.nieuwenhuijs@vub.be