De Belgische ziekenhuizen evolueren al jaren naar een efficiëntere werking, onder meer door het inkorten van de verblijfsduur en het stimuleren van dagchirurgie. Deze trend wordt ondersteund door medische innovaties en financiële prikkels, en heeft geleid tot een duidelijke verschuiving: vandaag zijn er meer dagopnames dan klassieke hospitalisaties. Voor patiënten betekent dit een snellere terugkeer naar huis, terwijl het systeem profiteert van een betere benutting van capaciteit. Toch rijst de vraag of deze evolutie geen negatieve gevolgen heeft voor de kwaliteit en veiligheid van zorg.
Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) onderzocht of kortere verblijven en meer dagopnames leiden tot meer ongeplande heropnames of sterfte binnen 30 dagen na ontslag. Op basis van meer dan 11 miljoen chirurgische en 18 miljoen medische opnames tussen 2008 en 2022 blijkt dat deze vrees voorlopig ongegrond is. De sterfte na ontslag blijft zeer laag (<0,05%) en het aantal heropnames daalde licht, zelfs bij oudere en multimorbide patiënten. Ook internationale literatuur bevestigt deze bevindingen, met één belangrijke uitzondering: dagbehandeling van hartfalen gaat gepaard met meer heropnames.
Hoewel deze resultaten geruststellend zijn, benadrukt het KCE dat verdere analyse nodig is. De huidige studie focust op harde uitkomsten, maar niet op patiënttevredenheid, levenskwaliteit of de impact op eerstelijnszorg. Bovendien is er nog weinig inzicht in kostenverschuivingen naar thuiszorg en ambulante zorg. Het tweede deel van dit onderzoek, gepland voor eind 2026, zal deze aspecten verder uitdiepen en randvoorwaarden formuleren om de kwaliteit van zorg te waarborgen.
Voor meer details kan je het volledige rapport en de synthese raadplegen op de website van het KCE.
Wim Torbeyns