De rol van de behandelend arts in het doolhof van arbeidsgeschiktheid

In 2026 worden opnieuw belangrijke stappen gezet in de hervorming rond terug-naar-werk en (langdurige) arbeidsongeschiktheid. Na twee eerdere pakketten van maatregelen is op 1 januari 2026 het derde pakket in werking getreden. Dit pakket is onder meer gericht op sneller contact en meer samenwerking tussen de betrokken actoren bij arbeidsongeschiktheid. Daarnaast werd het wetsontwerp voor Terug-Naar-Werk II (TNW II) goedgekeurd, dat de opvolging van langdurige arbeidsongeschiktheid verder hervormt.

In dit nieuwsbericht lichten we onze visie toe, verduidelijken we de rol van de behandelend arts en zetten we de belangrijkste veranderingen op een rij.

Arbeidsongeschiktheid of Arbeidsgeschiktheid

Domus Medica pleit voor een beleid dat vertrekt vanuit arbeidsgeschiktheid, niet arbeidsongeschiktheid. We benadrukken:

• de therapeutische rol van de behandelend arts
• het belang van herstelgerichte begeleiding
• de nood aan efficiënte samenwerking tussen artsen
• de cruciale rol van werkgevers in het creëren van werkbaar werk
• administratieve vereenvoudiging en realistische verwachtingen

Arbeidsgeschiktheid is geen administratieve categorie, maar een onderdeel van zorg.

De rol van de behandelend arts

De behandelend arts is een centrale figuur in de eerste fase van arbeidsongeschiktheid. De beoordeling van arbeids(on)geschiktheid is een bio-psycho-sociale inschatting die vertrekt vanuit de gezondheidstoestand, de functionele mogelijkheden en het beoogde hersteltraject van de patiënt. De behandelend arts maakt de attesten van arbeidsongeschiktheid op.

Belangrijke uitgangspunten

• “De behandelend arts vervult geen controlefunctie.” De beoordeling van arbeidsgeschiktheid is een biopsychosociale inschatting, geen administratieve formaliteit.
• “Arbeidsgeschiktheid maakt integraal deel uit van een zorg- en hersteltraject…” Het is onderdeel van behandeling, preventie en re‑integratie.
• Werkhervatting is gezondheidsbevorderend wanneer ze medisch verantwoord is.
• Na twaalf maanden spreken we van langdurige arbeidsongeschiktheid en start een geïntegreerd opvolgingstraject.
• Indien terugkeer naar werk niet meer mogelijk is, kan na overleg tussen behandelend arts, adviserend arts en arbeidsarts een definitieve arbeidsongeschiktheid worden erkend.
• Betaalde arbeid is slechts één van de manieren waarop iemand kan bijdragen aan de maatschappij.

Ondersteunende tools voor samenwerking

Medische Fiches/pathologie fiches  

De fiches ondersteunen huisartsen bij het vergemakkelijken van de dialoog met de patiënt en het nemen van beslissingen over het eventueel voorschrijven van arbeidsongeschiktheid en/of de terugkeer naar werk. Elke fiche bestaat uit twee onderdelen: enerzijds medische informatie, het hersteltraject en het traject terug naar werk; anderzijds referentieduurtijden voor werkonderbreking in functie van herstel en cruciale factoren voor het beoordelen van de situatie van de patiënt.

Afgelopen week hoorden we vanuit het werkveld en de bredere maatschappij bezorgdheden over de fiches. Sommigen vrezen dat de fiches zullen worden gebruikt om te benchmarken, en weinig ruimte zou laten voor een geïndividualiseerde behandelingen.

Domus Medica deelt die visie niet, net zo min als andere actoren betrokken bij de uitwerking van de fiches. De fiches zijn geen strak kader, maar een onderbouwd hulpmiddel dat de behandelend arts ondersteunt in het gesprek met de patiënt over herstel en werk. Tegelijk blijft een individuele beoordeling van elke patiënt en elke situatie essentieel, omdat de fiches geen rekening houden met contextfactoren zoals leefomstandigheden, beleving en achtergrond.

De medische fiches vind je via deze link.    

TRIO‑platform

Een communicatietool voor informatie-uitwisseling tussen behandelend artsen, adviserend artsen en arbeidsartsen, binnen:

• Terug‑naar‑Werk‑trajecten
• Re‑integratietrajecten via de werkgever
• Beoordeling van arbeids(on)geschiktheid

Domus Medica is zich ervan bewust dat het Trio-platform momenteel nog aanvoelt als een bijkomend instrument dat nog in zijn kinderschoenen staat, nog niet echt gebruiksvriendelijk is en dus nog niet helemaal functioneert zoals we zouden willen. Toch willen we ons samen met jullie, vertrekkend vanuit de praktijkervaring van huisartsen, engageren om dit instrument gebruiksvriendelijk en efficiënt te maken, zodat het effectief kan worden ingezet waarvoor het ontwikkeld is.

Meer informatie vind je via deze link.  

Mult‑eMediatt

Een eGezondheidsdienst om attesten rechtstreeks vanuit de software te versturen naar ziekenfondsen, werkgevers en andere ontvangers.

Domus Medica verzamelt feedback over TRIO en Mult‑eMediatt. Zo kunnen we mee inzetten op het gebruiksgemak verder te verbeteren. Reacties kunnen worden doorgestuurd naar vragen@domusmedica.be

Fit note

De fit note vergemakkelijkt het overleg tussen de behandelend arts, adviserend arts en arbeidsarts, zonder dat daarvoor telkens een TRIO-overleg nodig is. Het is geen bindende beslissing, maar een hulpmiddel waarmee je als behandelend arts kunt aangeven wat je patiënt wel kan en of die al dan niet arbeidsgeschikt is. De fit note is momenteel nog niet beschikbaar.  

Samen met alle betrokken actoren en het RIZIV is er een ontwerp opgemaakt. Wanneer dit ontwerp finaal is, informeren we jullie over de precieze details en over hoe de fitnote gebruikt kan worden.  

Wat is er veranderd in 2026?

Maatregelen uit de derde hervormingsgolf

De derde golf focust op sneller contact en gedeelde verantwoordelijkheid:

• Werkgevers betalen vanaf 2026 een solidariteitsbijdrage in de tweede en derde maand van arbeidsongeschiktheid, en worden gestimuleerd om contact te houden met zieke werknemers en aangepast werk te voorzien.
• Werknemers moeten actief meewerken aan hun traject. Gesprekken met TNW‑coördinatoren, arbeidsbemiddelaars, adviserend artsen en arbeidsartsen zijn verplicht.  
• Mutualiteiten worden verder geresponsabiliseerd: een groter deel van hun financiering hangt af van de mate waarin ze slagen mensen succesvol terug naar werk te begeleiden.  
• Artsen mogen in het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid geen arbeidsongeschiktheidsattest afleveren dat langer is dan drie maanden. Er wordt ook een databank opgericht om voorschrijfgedrag in kaart te brengen.

TNW II

De federale ministerraad keurde TNW II goed, een belangrijke volgende stap in de hervormingen.

Hierin zijn de belangrijkste elementen:

• Een jaarlijks gesprek tussen patiënt en behandelend arts bij arbeidsongeschiktheid die meer dan een jaar duurt, met jaarlijkse vernieuwing van de erkenning van arbeidsongeschiktheid. Dit is niet het geval bij ernstige pathologieën.
• Verhoging van de werkhervattingspremie voor werkgevers.
• Uitbreiding van het TNW‑fonds: begeleiding via vouchers is mogelijk vanaf de 7e maand arbeidsongeschiktheid.
• Meer duidelijkheid over welke artsen arbeidsongeschiktheid mogen voorschrijven.

TNW II bouwt voort op de eerdere hervormingsgolven en versterkt de samenwerking tussen alle betrokken actoren, rond één gedeeld doel: mensen niet loslaten, maar terug perspectief en werk bieden.

Binnenkort vind je op onze website een volledig uitgewerkt dossier met onze visie op de rol van de behandelend arts, een overzicht van de vier hervormingsgolven, de maatregelen die al van kracht zijn, de beschikbare tools en wat je verder nog mag verwachten.

Robin Monteny
Projectcoördinator New Deal en Re-integratie

Alec De Cort
Expert Beleid in de gezondheidszorg