Startbedrag
Elk kindje dat in Vlaanderen geboren wordt, heeft recht op een eenmalig startbedrag van €1.395,02. Of het nu gaat over een eerste of een volgende geboorte, het bedrag blijft hetzelfde. Ook bij een meerling krijg je €1.395,02 per kind. Deze bedragen gelden voor 2026 en worden jaarlijks geïndexeerd.
Je kan het startbedrag (de geboortepremie) aanvragen vanaf de zesde maand van je zwangerschap. Bezorg de instelling die het groeipakket zal uitbetalen zeker een recent attest van je arts met je vermoedelijke bevallingsdatum. Je hoeft, met andere woorden, niet te wachten tot je kindje er is.
Ten vroegste twee maanden voor de geschatte bevallingsdatum ontvang je dan het startbedrag.
Startbedrag aanvragen
Je hebt een vrije keuze van uitbetalingsinstelling. Een overzicht van alle uitbetalingsinstellingen in België vind je hier.
Referentie
Groeipakket
Het groeipakket is de nieuwe naam voor het geheel van kinderbijslag en toeslagen die betaald worden per kind.
Moet je dit apart aanvragen? Nee hoor! Het enige wat je moet doen, is je startbedrag aanvragen. Op die manier sluit je je meteen gratis aan bij een kinderbijslagfonds en wordt je groeipakket ook automatisch geregeld. Er zijn vijf Vlaamse uitbetalers van het Groeipakket: FONS, Infino, KidsLife Vlaanderen, MyFamily en Parentia.
Je hebt recht op gezinsbijslag (basisbedrag Groeipakket) vanaf de maand waarin je kindje geboren is. Het maakt niet uit of dit op de eerst of de laatste dag van de maand is. Je ontvangt een eerste betaling voor de tiende van de maand die erop volgt, aangezien de betaling gebeurt na afloop van de maand waarop ze betrekking heeft. Vanaf dat moment verloopt de betaling iedere maand automatisch.
Referentie
Moederschapsrustvergoeding
Als vrouwelijke zelfstandige in hoofdberoep heb je recht op een moederschapsvergoeding na de geboorte van uw kind. Deze vergoeding wordt uitbetaald door jouw ziekenfonds en dient als vervangingsinkomen voor de periode waarin je niet aan het werk bent: de moederschapsrust.
Je hebt recht op maximum twaalf weken moederschapsrust of op dertien weken als je bevalt van een meerling. Wil je aanspraak maken op een moederschapsuitkering, dan moet je minstent drie weken bevallingsrust in acht nemen. Tijdens deze periode mag je niet werken. De verplichte rustperiode start zeven dagen voor de vermoedelijke geboortedatum en loopt tot twee weken na de geboorte.
Van de negen weken facultatieve bevallingsrust kan je er twee opnemen vanaf twee weken voorafgaand aan de verplichte moederschapsrust. De facultatieve moederschapsrust kan je opnemen in verschillende vrij te kiezen periodes van zeven dagen, maar uiterlijk binnen 36 weken na de verplichte moederschapsrust. Je kan er ook voor kiezen om de facultatieve periode van moederschapsrust halftijds op te nemen.
Als kersverse mama heb je recht op een uitkering voor de periode(s) waarin je moederschapsrust neemt. Die moet je aanvragen bij je ziekenfonds. In 2026 bedraagt de moederschapsuitkering de eerste vier weken 908,11 euro per week en vanaf de vijfde week 830,59 euro. Indien je de moederschapsrust halftijds opneemt dan bedraagt de moederschapsuitkering 454,05 (4 eerste weken) en 415,30 (vanaf de 5de week). De actuele bedragen kan u hier terugvinden.
Vrijstelling sociale bijdragen na bevalling
Als je recht hebt op de moederschapsuitkering als zelfstandige, dan ben je voor de eerste twee kwartalen na de bevalling geen sociale bijdragen verschuldigd. Tijdens dit vrijgestelde kwartaal behoud je alle sociale rechten. Het sociaal verzekeringsfonds van Securex past deze vrijstelling automatisch toe, je hoeft hier dus geen specifieke aanvraag voor te doen.
Referentie
Moederschapshulp in de vorm van dienstencheques
Om zelfstandig werkende vrouwen bij te staan bij de herstart van een beroepsactiviteit na de geboorte van hun kind(eren), heb je recht op moederschapshulp onder de vorm van 105 dienstencheques. Deze cheques zijn gratis. Je hoeft hier in eerste instantie zelf niets voor te doen. Het sociaal verzekeringsfonds zal contact met je opnemen om je moederschapshulp aan te bieden. Je kan uiteraard ook zelf contact met hen opnemen voor informatie. Zij bezorgen jou de nodige documenten met het oog op de aanvraag bij Pluxee (beheerder van dienstencheques voor onder meer zelfstandigen).
U hebt recht op dienstencheques als u beantwoordt aan deze voorwaarden:
- Je bent bevallen
- Je kind moet in je gezin ingeschreven zijn bij de gemeente tijdens die periode waarin de moederschapshulp wordt toegekend.
- Je moet in regel zijn met de sociale bijdragen voor het tweede en derde kwartaal die voorafgaan aan het kwartaal van de bevalling.
- Je hervat je beroepsactiviteiten na de geboorte van je kind of je bent van plan dit te doen.
Referentie
Vaderschaps-of geboorteverlof voor zelfstandige papa's en meeouders
Word je als zelfstandige in hoofdberoep of meewerkende echtgenoot papa of meeouder? Dan heb je net als kersverse vaders/meeouders in loondienst recht op twintig dagen vaderschaps-of geboorteverlof.
Sinds 1 mei 2019 hebben zelfstandigen die vader of meeouder worden recht op vaderschaps-of geboorteverlof. De voorwaarden hiervoor zijn:
- Zelfstandig zijn gedurende de twee kwartalen die aan het geboortekwartaal voorafgaan, gedurende het geboortekwartaal zelf en gedurende alle kwartalen waarin je je activiteit onderbreekt.
- In orde zijn met de sociale bijdragen voor de twee kwartalen voorafgaand aan het kwartaal van de geboorte - betaald zijn of vrijgesteld werden door het RSVZ (Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen).
Dit recht is in principe beperkt tot zelfstandigen in hoofdberoep en meewerkende echtgenoten in het maxistatuut.
Tip
Was je één of twee kwartalen voor de geboorte geen zelfstandige, maar wel in het kwartaal van de geboorte? Weet dat je als zelfstandige recht hebt op vaderschaps- of geboorteverlof als je in die periode wel werknemer of ambtenaar was.
Bijkomende voorwaarden
- De wettelijke afstamming moet vaststaan. Krijgen gehuwde partners een kind, dan is dit automatisch het geval. Ongehuwde partners moeten het kind erkennen.
- Staat de afstamming niet vast, dan moet de vader of meeouder wettelijk samenwonen bij een persoon met wie de afstamming wel vast staat en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft.
- Feitelijk samenwonende koppels bij wie de afstamming niet vaststaat, moeten op het moment van de geboorte minstents drie jaar samenwonen om recht te hebben op vaderschapsverlof of geboorteverlof.
Waarop hebben zelfstandige vaders en meeouders recht?
De wetgeving voorziet een vaderschaps-of geboorteverlof van maximum twintig dagen. De uitkering die hieraan gekoppeld is, bedraagt 85,77 euro per verlofdag. Indien u kiest voor een halve dag onderbreking, ontvang je 105,60 euro per verlofdag of 52,80 euro per halve verlofdag.
Het vaderschaps-of geboorteverlof is flexibel: je kiest zelf wanneer je een volledige of een halve dag verlof opneemt. Het moet niet om aaneengesloten dagen gaan. Dit kan tot uiterlijk vier maanden na de geboorte. Als zelfstandige heb je dus zelf de keuze hoe je het verlof spreidt. Daarbij zijn verschillende formules mogelijk:
- 20 volle dagen
- 40 halve dagen
- afwisselend halve en volle dagen
Ook wie zijn zaak moeilijk tien dagen in de steek kan laten, kan toch van de regeling genieten. De vaders of meeouders kunnen namelijk ook kiezen voor minder dan twintig dagen verlof. Wie maximum 8 dagen (of 16 halve dagen) verlof opneemt, kan aanspraak maken op een bijkomende uitkering van 135 euro. Die uitkering is eigenlijk een terugbetaling van de aankoop van dienstencheques. Deze dienstencheques kan je onder meer gebruiken voor huishoudelijke hulp: schoonmaken, wassen, strijken, boodschappen doen, maaltijden bereiden,..
Hoe geboorteverlof aanvragen als zelfstandige?
Je aanvraag doe je bij het sociaal verzekeringsfonds waarbij je bent aangesloten, ten laatste op de laatste dag van het kwartaal volgend op het kwartaal van de geboorte.
Is je kind geboren in de laatste maand van een bepaald kwartaal (maart, juni, september of december)? Dan wordt de aanvraagtermijn verlengd met een extra maand. Stel dat je kind geboren is in maart 2026, dan loopt de aanvraagtermijn tot en met 31 juli 2026.