Wanneer ben ik als huisarts vrijgesteld van wachtdienst (permanentie)?

De kwaliteitswet bepaalt in artikel 21 dat artsen, wanneer voor hun beroep een permanentie georganiseerd wordt, daaraan moeten deelnemen. Iedere huisarts is verplicht deel te nemen aan de medische permanentie in de zone waar hij zijn beroep uitoefent. U kan echter een vrijstelling voor deelname aan de permanentie bekomen.

Sinds 1 juli 2022 is het de eindbevoegdheid van de Orde der artsen om de vrijstellingen voor artsen voor de deelname aan de permanentie toe te staan. (art. 26, lid 2, Kwaliteitswet) U dient hiervoor in eerste instantie bij uw lokale kring of wachtpost een vrijstelling aan te vragen en dit mee te delen aan de provinciale commissie permanentie van de Orde. Indien u geen antwoord krijgt van uw lokale kring of u bent niet akkoord, zal deze commissie zich uitspreken. De volledige procedure is terug te vinden op de website van de Orde.

De huisarts kan een vrijstelling voor de deelname aan de in artikel 21 bedoelde permanentie bekomen op basis van vier criteria: zijn gezondheidstoestand, leeftijd, gezinssituatie of de feitelijke uitoefening van zijn gezondheidszorgberoep. De Orde heeft deze vier algemene criteria verder verfijnd eind 2023.

De kringen en wachtposten doen het nodige om zich in 2024 te aligneren met deze regelgeving zodat vanaf werkjaar 2025 in alle lokale kringen en wachtposten dezelfde criteria gelden. Momenteel geldt dus nog een overgangsjaar.

In theorie kan een lokale kring of wachtpost ook in 2025 nog afwijkende vrijstellingscriteria uitgewerkt hebben. Echter, indien u dan niet akkoord bent met de uitspraak en u gaat naar de commissie permanentie (cfr supra), zal zij zich altijd beroepen op de nationaal geldende regels.

De facto dienen de door de Orde verfijnde vrijstellingscriteria dus als leidraad te worden genomen. Enkel in uitzonderlijke gevallen kan een afwijking van een lokale kring toch gevolgd worden door de Orde. Enkele voorbeelden:

  • de leeftijdsgrens voor vrijstelling wordt lokaal hoger gelegd omdat er anders te weinig artsen zouden zijn om de permanentie te verzekeren.
  • de wachten en vrijstellingen voor 2024 waren in de kringen al verdeeld toen de regelgeving bekend raakte; de kringen en wachtposten hebben de tijd nodig om zich aan te passen (dus vanaf werkjaar 2025 zich baseren op de verfijnde criteria).

Wachtdienst door de HAIO 

Haio's dienen volgens art. 9 van KB 78 van 10 november 1967 deelt te nemen aan wachten. Een bewijs van inschrijving in de plaatselijke wachtdienst dient overgemaakt te worden aan de Erkenningscommissie. 

Aanbevelingen en afspraken in dit verband: 

  • Praktijkwacht: een billijk beurtsysteem afspreken met de praktijkopleider (deze worden niet extra vergoed). 
  • Het is aangewezen dat u met uw praktijkopleider vóór het ondertekenen van het contract duidelijke afspraken maakt over de wachtbeurten (minima, maxima, periodes, enz). Dit zijn wachten waarvoor een disponibiliteitsvergoeding wordt uitgekeerd. 
  • De eerste drie maanden doet u best geen wachten zelfstandig, omdat u dan nog onvoldoende beroepservaring hebt. 
  • De lijsten van de wachtdienst vermelden best uw naam en de naam van de praktijkopleider samen op één wachtbeurt. Zowel naar de geest van de opleiding als volgens de wettelijke bepalingen - Ministeriëel Besluit van 14 november 1997 tot vaststelling van de criteria voor de erkenning van de stagemeesters in de huisartsgeneeskunde: art. 4 - is het logisch dat het duo praktijkopleider-haio op de wachtlijst vermeld staan vermits de praktijkopleider alle wachten van zijn/haar Haio superviseert en dus steeds van “achterwacht” is. 

Op het einde van elk jaar opleiding vraagt u aan de verantwoordelijke van de plaatselijke wachtdienst het attest waarin vermeld wordt dat u voldaan hebt aan de wettelijke verplichtingen inzake wachtdiensten. Dit attest dient u in bij de Erkenningscommissie van de Agentschap Zorg en Gezondheid samen met de andere attesten die u moet inleveren op het einde van elk academiejaar.

Wachtdienst door de vervangarts 

Ook de vervangarts moet wachtdienst doen. Je leest hierover alles in het dossier vervangingen op deze pagina

Publicatie datum
10 mei 2023
Revisiedatum
10 mei 2023