Tuberculose in België: kerncijfers en aandachtspunten

De infografiek van Respiratoire Gezondheid (VRGT) op basis van het tuberculoseregister 2024 biedt een overzicht van de epidemiologische situatie van tuberculose in België. In 2024 werden 950 nieuwe gevallen gemeld, wat overeenkomt met een incidentie van 8,1 per 100.000 inwoners. Daarmee blijft België behoren tot de landen met een lage incidentie, al ligt het cijfer nog steeds hoger dan in de buurlanden. Na jaren van een dalende trend is er opnieuw een lichte stijging ten opzichte van 2023, waarmee de niveaus van vóór de COVID‑19‑pandemie worden benaderd. 

De toename is vooral zichtbaar in Vlaanderen en, in mindere mate, in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, terwijl Wallonië een lichte daling laat zien. Tuberculose concentreert zich vooral in grootstedelijke contexten en treft disproportioneel kwetsbare groepen, zoals verzoekers om internationale bescherming, dak- en thuislozen en mensen zonder papieren. Personen met een niet-Belgische nationaliteit hebben een aanzienlijk hogere incidentie, maar de gegevens benadrukken dat tuberculose geen louter geïmporteerde aandoening is. 

Klinisch blijft pulmonale tuberculose dominant: bij ongeveer twee derde van de patiënten zijn de longen aangetast, al dan niet in combinatie met extrapulmonale betrokkenheid. De meerderheid van de pulmonale gevallen werd bacteriologisch bevestigd, waarbij bij meer dan de helft ook sputumpositiviteit werd vastgesteld, wat wijst op een hogere besmettelijkheid. Antibioticaresistentie blijft relatief beperkt; multiresistente tuberculose blijft zeldzaam in België. 

Ondanks de beschikbaarheid van een doeltreffende behandeling en een succesratio van ruim 80 %, daalt de incidentie onvoldoende snel om de doelstellingen van de Wereldgezondheidsorganisatie tegen 2030 te halen. De infografiek onderstreept het belang van blijvende investeringen in vroegtijdige opsporing, contactonderzoek en toegankelijke zorg voor risicogroepen. 

Wim Torbeyns