Lamontagne F, Garant M-P, Carvalho J-C et al. Pneumococcal vaccination and risk of myocardial infarction. CMJA 2008;179:773-7.


Er zijn al zeer veel artikels verschenen die de link proberen te leggen tussen het voorkomen van myocardinfarct en inflammatie. Uit dierexperimenten blijkt zelfs dat pneumokokkenvaccinatie de uitbreiding van atherosclerotische letsels kan voorkomen.

Zou de hypothese dat pneumokokkenvaccinatie patiënten beschermt tegen het krijgen van een infarct ook in de mensenwereld op steun kunnen rekenen? Stap één in het testen van een dergelijke hypothese is het uitvoeren van een casecontroleonderzoek. Een vrij eenvoudige design, retrospectief, met weinig inzet van middelen en mensen, maar indien de hypothese standhoudt, toch een goed argument om ze daarna in andere designs beter te onderbouwen.

In het casecontroleonderzoek van Lamontagne et al. werden twee groepen patiënten met elkaar vergeleken: een groep patiënten die het slachtoffer werd van een hartinfarct met een groep van gehospitaliseerde patiënten op de afdeling heelkunde zonder infarct op het ogenblik van opname. Voor geslacht, leeftijd en jaar van hospitalisatie werden 999 cases gematcht met 3 996 controlepersonen. De infarctpatiënten schenen minder gevaccineerd te zijn in vergelijking met de controlepersonen. De veronderstelde beschermende rol van het vaccin werd niet gezien bij patiënten die minder dan een jaar voordien gevaccineerd werden (adjusted OR 0,85; 95% BI 0,54-1,33). Als de vaccinatie twee jaar voor de hospitalisatie had plaatsgevonden, dan was de associatie sterker (adjusted OR 0,33; 95% BI 0,20-0,46).

Patiënten die twee jaar voor opname een pneumokokkenvaccinatie kregen, hadden dus 50% minder kans op een hartinfarct. Dit is goed nieuws, maar niet goed genoeg om iedereen met alleen een verhoogd cardiovasculair risico nu te gaan vaccineren. Een geïsoleerd argument aangebracht door observationeel onderzoek, is te zwak om dit zomaar in de praktijk te integreren. De kans dat onbekende of storende factoren (confounding) de resultaten beïnvloeden is te groot. Enkel prospectief gecontroleerd onderzoek kan deze hypothese overtuigend bevestigen.

M. Lemiengre