Uit een evaluatierapport van de Universiteit Gent en KU Leuven over Impulseo of het Impulsfonds blijkt dat het aantal huisartsarme zones blijft oplopen. Domus Medica werkte vanuit de expertengroep mee aan de studie en benadrukt de strategische rol van huisartsenkringen in de verfijning van de criteria voor huisartsarme zones. De huisartsenkringen moeten voor deze taak ook financieel ondersteund worden.

In het kader van het Impulsfonds zijn een pakket maatregelen uitgewerkt om de vestiging en samenwerking van huisartsen aan te moedigen. Via deze maatregelen verleent de Vlaamse overheid financiële ondersteuning bij de opstart van een huisartsenpraktijk (een renteloze lening en een premie) en bij de uitbouw van een praktijk (een tegemoetkoming voor een onthaal- en administratief bediende of een tegemoetkoming voor de kosten van de dienstverlening van een medisch telesecretariaat).

Deze evaluatie beoogt in opdracht van de Vlaamse regering na te gaan in hoeverre de doelstellingen van het Impulsfonds bereikt werden. Meer bepaald, zijn de maatregelen erin geslaagd om:

  • huisartsen te oriënteren een praktijk op te starten in ‘huisartsarme’ zones of ‘prioritaire’ zones?
  • logistieke en personeelsmatige ondersteuning te bieden aan de huisartsen?

Zes aanbevelingen

Op basis van een kwantitatieve en kwalitatieve analyse komt het rapport tot zes aanbevelingen:

  1. Blijvend inzetten op de waardering van huisartsen en de erkenning van hun noden.
  2. De hoofddoelstelling van de ondersteuning moet gericht blijven op het garanderen van toegankelijkheid van de eerstelijnsgezondheidszorg door een goede spreiding van het aanbod en aandacht voor sociaal kwetsbare groepen.
  3. De criteria voor het bepalen van huisartsenarme of prioritaire zones dienen meer verfijnd en gedifferentieerd te worden. De huisartsenkring kan hier volgens Domus Medica een cruciale rol in spelen en dient hiervoor ondersteund te worden.
  4. Ondersteuning van praktijkvoering op de eerste lijn wordt best uitgebreid naar andere disciplines binnen de praktijk (praktijkassistentie, maatschappelijk werk, verpleegkunde, etc.). De noden in de praktijken zijn immers veel ruimer dan administratieve ondersteuning.
  5. Meer inzetten op stimulering en ondersteuning van samenwerkingsverbanden.
  6. De mogelijkheid tot evaluatie moet van meet af aan deel uitmaken van de opzet van het plan.

Criteria huisartsarme of prioritaire zones

De derde aanbeveling van dit rapport stelt dat de criteria voor het bepalen van huisartsenarme of prioritaire zones meer verfijnd en gedifferentieerd dienen te worden. Er moet rekening worden gehouden met een wijde range aan demografische en socio-economische factoren, waarbij de complexiteit en de context van regio’s duidelijker in kaart worden gebracht.

Huisartsenkringen kunnen hierbij een strategische rol spelen. Zij zijn het beste geplaatst om bottom-up de noden van hun regio beter in kaart te brengen. De huisartsenkring kan de reële noden bij huisartsen detecteren, kan proactief de toekomstige noden exploreren, kan scenario’s ontwikkelen voor plotse incidenten (bv plots wegvallen van huisartsen door overlijden of andere redenen). Tot slot zijn huisartsenkringen ook het beste geplaatst om te anticiperen op een dreigende tekort in hun regio.

Huisartsenkringen moeten voor deze taak financieel ondersteund worden, waarbij deze ondersteuning gekoppeld kan worden aan concrete resultaatsindicatoren in de regio.

Uit het rapport blijkt ook dat structurele maatregelen belangrijk zijn voor de goede organisatie van de eerstelijnszorg. De eerste lijn moet zelf zorgen voor een goede spreiding van artsen. Dit moet vooral bottom-up gebeuren vanuit de huisartsenkringen die hiervoor structureel goed moeten ondersteund worden. Dit betekent onder meer goede regelingen treffen omtrent de zorgorganisatie (lokale wachtregeling, enz..). Jonge huisartsen geven aan dat dit zeer belangrijk is en dat de lokale huisartsenkring voldoende ondersteund dient te worden voor deze organisatie en omkadering.

Het steeds groter aantal huisartsarme zones bewijst dat er politieke daadkracht zal nodig zijn in het belang van een toegankelijke eerstelijnsgezondheidszorg via de huisartsen. Domus Medica vraagt dan ook om dringend werk te maken van de aanbevelingen uit het rapport.

banner impulseo


Lees hier het volledige rapport: pdfRapport_evaluatie_Impulsfonds_2017-02-14.pdf