Hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten zijn ziekten van het hart of van eender welke arterie. Tot de hart- en vaatziekten behoren coronaire hartziekten, cerebrovasculaire ziekten en perifere vaatziekten veroorzaakt door atherosclerosis.

Atherosclerosis

Atherosclerosis is een ziekte van de grote en middelgrote arteries waarbij zich plaques vormen op de binnenste laag van de arteriewand die cholesterol en lipiden bevat. Deze vethoudende plaques geven aanleiding tot vernauwing van het lumen en verstijven van de arteries.

Cardiovasculair risicobeheer

Cardiovasculair risicobeheer is de diagnostiek en behandeling van hart- en vaatziekten bij personen met een verhoogd risico op een eerste of nieuw incident dat veroorzaakt wordt door atherotrombotische processen.

Case finding

Case finding is het aanbieden van een klinisch of diagnostisch onderzoek of een vragenlijst ter vroegtijdige opsporing van een behandelbare aandoening aan patiënten die hun arts bezoeken voor een andere reden. Dit is niet gelijk aan screening, waar men een gehele (sub)populatie onderzoekt (uit de verklarende woordenlijst van Minerva (9)).

Risicoprofiel

Het risicoprofiel van een persoon wordt bepaald door de aan- of afwezigheid van risicofactoren op hart- en vaatziekten. Voor het opmaken van een uitgebreid risicoprofiel worden de volgende factoren geïnventariseerd: leeftijd, geslacht, roken, bloeddruk, lipidenspectrum (totaalcholesterol, HDL, verhouding totaalcholesterol/ HDL, LDL, triglyceriden), glykemie, familieanamnese, voeding, lichamelijke activiteit, BMI en persoonlijk incident in de voorgeschiedenis.

Door de inventarisatie van zes risicofactoren, zoals verder voorgesteld in deze aanbeveling, zal de arts een snelle classificatie kunnen maken van hoog- en laagrisicopersonen. Voor anderen zal een bloedafname met de bepaling van de cholesterolwaarden nodig zijn voor de risicoclassificatie.

Risicoclassificatie en -berekening

De berekening van de hoogte van het individueel absolute risico van hart- en vaatziekten wordt bepaald aan de hand van risicotabellen die rekening houden met vijf risicofactoren: geslacht, leeftijd, bloeddruk, verhouding totaalcholesterol/HDL-cholesterol en roken.

Risicotabellen

Om het individuele risico van een patiënt te bepalen kan de arts gebruikmaken van een risicotabel.

In deze aanbeveling worden de Score Belgium-risicotabellen gebruikt. Deze tabellen zijn gebaseerd op een groot aantal prospectieve Europese onderzoeken en geven het absolute risico weer op fatale atherosclerotische cardiovasculaire complicaties gedurende een periode van tien jaar. Het risico wordt geschat op basis van de volgende risicofactoren van de patiënt: geslacht, leeftijd, roken, systolische bloeddruk en totaalcholesterolgehalte of cholesterol/HDL-ratio. Er bestaan Score-risicotabellen die aan de Belgische situatie zijn aangepast en op Belgische studies gebaseerd (zie bijlage 2).

Direct gestandaardiseerde cijfers

Het effect van een verschillende leeftijdsverdeling wordt uitgeschakeld door voor een populatie de sterfte te berekenen die zou bestaan indien deze leeftijdsverdeling overal gelijk zou zijn.
Een direct gestandaardiseerd sterftecijfer is in die zin een ‘theoretisch’ cijfer dat alleen nut heeft bij vergelijkingen in de tijd of tussen verschillende populaties.

Familiale hypercholesterolemie

Familiale hypercholesterolemie is een dominant overerfelijke aandoening die bij ongeveer 1 op 500 personen voorkomt. Deze aandoening gaat gepaard met zeer hoge waarden van LDL-cholesterol en vroegtijdige hart- en vaatziekten.

Number needed to treat (NNT)

Dit getal geeft aan hoeveel personen moeten worden behandeld gedurende de bestudeerde termijn om één extra geval van een bepaalde ziekte te genezen of te voorkomen. NNT = 1 / ARR x 100