Deprescribing aan het einde van het leven: faciliterende factoren en barrières bij zorgverleners

Geachte mevrouw/meneer, 

Middels deze brief willen wij u graag informeren over een onderzoek dat loopt aan de Universiteit Antwerpen, NuPhaC onderzoeksgroep en Vrije Universiteit Brussel, End-of-Life Care Research Group. Deze studie heeft als titel ‘Deprescribing aan het einde van het leven: faciliterende factoren en barrières bij zorgverleners’.

Voor onze studie zijn wij op zoek naar verpleegkundigen, huisartsen, geriaters en palliatief artsen die regelmatig worden geconfronteerd met rusthuisbewoners en minstens één jaar ervaring hebben in hun huidige functie. 

Verder zoeken wij ziekenhuis- en openbare apothekers, bij voorkeur degenen die functioneren als huisapotheker en/of  advies bieden aan zorgverleners en aan de patiënt zelf over medicatiegebruik voor patiënten met een beperkte levensverwachting, en minstens één jaar ervaring hebben in hun huidige functie.

Indien u zichzelf in deze omschrijving herkent, willen wij u vragen om onderstaande informatie door te nemen en deelname aan dit onderzoek te overwegen.

Situering van het onderzoek

Volgens de definitie van palliatieve zorg van de WHO moeten zorgdoelen aan het einde van het leven veranderen van kwantiteit naar kwaliteit van leven. Assessment en behandeling van symptomen is cruciaal om de kwaliteit van leven in deze fase te ondersteunen en te bevorderen. Dit zou moeten gereflecteerd worden in het gebruik van geneesmiddelen aan het einde van het leven. De medische focus op langere termijnvoordelen zou idealiter moeten veranderen in een focus op comfort van de patiënt. In deze context kunnen alle geneesmiddelen voor primaire en secundaire preventie in vraag gesteld worden, terwijl restricties mbt verslaving (bvb aan opioïden) irrelevant zijn geworden. Veel geneesmiddelen die gebruikt worden aan het einde van het leven kunnen echter als overbodig of twijfelachtig beschouwd worden, bvb omdat ze geen korte termijnvoordeel opleveren, of omdat een veiliger alternatief bestaat. Deze geneesmiddelen komen in aanmerking voor deprescribing (Paque, K., 2019). Uit eerdere studies blijkt echter dat in de klinische praktijk deprescribing niet of nauwelijks wordt toegepast (Paque K et al., 2019; Morin L et al., 2019). Tegen welke barrières en/of facilitatoren  lopen zorgverleners aan bij deprescribing? Zijn er bepaalde tools die worden gebruikt in de praktijk?

Doel van het onderzoek

Het doel van dit onderzoek is het exploreren van de factoren die deprescribing van geneesmiddelen aan het einde van het leven bevorderen en/of verhinderen bij artsen en wat eenieders rol kan zijn bij deprescribing.

Opzet van het onderzoek

Het kwalitatieve onderzoek bestaat uit twee delen. Ten eerste zullen er online individuele interviews georganiseerd worden. Het interview zal ongeveer één uur in beslag nemen. Na analyse van de interviews worden de resultaten voorgelegd aan heterogene focusgroepen. Uitspraken zullen niet gelinkt worden aan individuele interviews.

Transcripties van de op audio vastgelegde interviews en focusgroepen worden na voltooiing van de analyses gekoppeld aan codes en bevatten daardoor geen gegevens meer die terug te brengen zijn tot u als persoon. De audio-opnames worden verwijderd na publicatie van het wetenschappelijke artikel. Er worden geen video-opnames gemaakt.

Deelname aan het onderzoek

Als u interesse hebt in deelname aan het onderzoek, willen wij u verzoeken het formulier via Qualtrics in te vullen via onderstaande link. Zodra wij van u toestemming hebben verkregen, zullen wij contact met u opnemen om een gesprek in te plannen.

https://uantwerpen.eu.qualtrics.com/onderzoekdeprescribing

Vrijwilligheid

Uw deelname aan het onderzoek is geheel vrijwillig. Als u besloten heeft deel te nemen aan dit onderzoek, dan kunt u zich op ieder moment terugtrekken. Dit kan u doen door een mail te sturen naar gregory.verleysen@vub.be.
Het stopzetten van het onderzoek heeft geen verdere gevolgen.

Ethische richtlijnen

Graag vermelden wij ook nog dat het onderzoeksteam zich houdt aan de wettelijke richtlijnen inzake experimenten op de menselijke persoon (Wet van 7 mei 2004) en aan de geldende normen en richtlijnen van de plaatselijke commissie voor ethiek.
Deze studie werd goedgekeurd door de Ethische Commissie van de Universiteit Antwerpen/Universitair Ziekenhuis Antwerpen en deze studie zal uitgevoerd worden volgens de richtlijnen voor de goede klinische praktijk (ICH/GCP) en de verklaring van Helsinki, opgesteld ter bescherming van mensen deelnemend aan experimenteel onderzoek.

Onderzoeksteam

Het onderzoeksteam bestaat uit pre-doctoraal hoofdonderzoeker Gregory Verleysen en onderzoeker Charlotte Poppeliers. De studie waarvoor uw medewerking wordt gevraagd, maakt deel uit van een doctoraatsstudie en wordt uitgevoerd onder begeleiding van Dr. Kristel Paque, Prof. Dr. Joachim Cohen en Prof. Dr. Tinne Dilles.

Meer informatie?

Als u aanvullende informatie wenst over de studie of over uw mogelijke deelname, kunt u nu of in de loop van de studie op elk ogenblik contact opnemen met Gregory Verleysen, Charlotte Poppeliers of Dr. Kristel Paque.

Wij danken u alvast hartelijk voor uw medewerking.

Met vriendelijke groet,

Gregory Verleysen
Pre-doctoraal onderzoeker (jointPhD)
Universiteit Antwerpen, NuPhaC, End-of-Life Care Research Group Vrije Universiteit Brussel/ Universiteit Gent

Charlotte Poppeliers
Studente masterjaar verpleegkundig specialist 
Universiteit Antwerpen

Dr. Kristel Paque
Post-doctoraal onderzoeker en co-promotor
Universiteit Antwerpen, NuPhaC 

Prof. Dr. Joachim Cohen
End-of-Life Care Research Group Vrije Universiteit Brussel/ Universiteit Gent

Prof. Dr. Tinne Dilles
Universiteit Antwerpen, NuPhaC