COVID-19 / Coronavirus - Vaccinatie

Algemeen

In dit dossier kan u de meest gevraagde informatie terugvinden rond de coronavaccinaties. Zodra er meer informatie bekend is over het verder verloop van de vaccinaties vullen we dit op deze pagina verder aan.

In de nieuwsbrief signaleren we belangrijke beslissingen over de vaccinaties, die we hier verder in het webdossier toelichten.

Welke vaccins zijn er? (Antwoord bijgewerkt tot 18/03/2021) 

Er zijn momenteel 4 vaccins goedgekeurd door de Europese Commissie om COVID-19-infecties te voorkomen.

 Op basis van de informatie die de producenten aan de FDA bezorgden stelde Dr. Dirk Avonts volgende documenten samen:

 

Wat zijn de bestanddelen van het vaccin? (Antwoord bijgewerkt tot 22/04/2021)

Pfizer-vaccin

  • COMIRNATY concentraat: COVID-19-mRNA-vaccin (nucleoside-gemodificeerd)
  • Hulpstoffen: ((4-hydroxybutyl)azaandiyl)bis(hexaan-6,1-diyl)bis(2-hexyldecanoaat), 2-[(polyethyleenglycol)-2000]-N,N-ditetradecylacetamide, 1,2-distearoyl-sn-glycero-3-fosfocholine, cholesterol, kaliumchloride, kaliumdiwaterstoffosfaat, natriumchloride, dinatriumfosfaatdihydraat, sucrose, water voor injectie
  • (Bron: Productkenmerken Comirnaty) 

Moderna-vaccin

  • Vaccine Moderna concentraat: COVID-19-mRNA-vaccin (nucleoside-gemodificeerd)
  • Hulpstoffen: Lipide SM-102, Cholesterol 1,2-distearoyl-sn-glycero-3-fosfocholine (DSPC), 1,2-dimyristoyl-rac-glycero-3-methoxypolyethyleenglycol-2000 (PEG2000 DMG), Trometamol, Trometamolhydrochloride, Acetisch zuur, Natriumacetaattrihydraat Sucrose en Water 
  • (Bron: Productkenmerken Vaccine Moderna) 

AstraZeneca-vaccin

  • Vaxzevria concentraat: COVID-19-vaccin (ChAdOx1-S recombinant)
  • Hulpstoffen: L-Histidine, L-Histidine hydrochloride monohydrate, Magnesium chloride hexahydrate, Polysorbaat 80 (E 433), Ethanol Sucrose, natriumchloride, Disodium edetate (dihydraat), Water voor injecties 
  • (Bron: Productkenmerken Vaccine AstraZeneca

Johnson & Johnson-vaccin

  • Vaccine Janssen concentraat: COVID-19-mRNA (Ad26.COV2-S recombinant)
  • Hulpstoffen: 2-hydroxypropyl-β-cyclodextrin (HBCD), citroenzuurmonohydraat, Ethanol, zoutzuur,  Polysorbaat 80, Natriumchloride, Natriumhydroxide, Trinatriumcitraat- dihydraat, gedemineraliseerd water 
  • (Bron: Productkenmerken Vaccine Janssen

Wat zijn de aandachtspunten bij elk vaccin?(Antwoord bijgewerkt tot 14/04/2021) 

Pfizer/ Moderna/ AstraZeneca/ Johnson & Johnson

  • Een aandachtspunt is om te kijken naar eerdere reacties op één van de bestanddelen, vooral bij Polysorbaat 80 of Polyetheenglycol. Voor meer informatie kan u de beslisboom gebruiken van de  Hoge Gezondheidsraad. 
  • Een lijst van "geneesmiddelen met polysorbaat 80" kan u ook hier terugvinden (niet-exhaustief):
    • Alfa-RIX-tetra (2020-2021), Havrix, Gardasil, Prevenar13, Revaxis, Triaxis-polio, Boostrix-Polio, Imovax-Polio Diprophos Xgeva, Taxotere, Ecalta Lantus/Apidra/Trulicity Neulasta Cordarone ampule (IV) Majority of monoclonal immunoglobulins (bv Mabthera, Remicade) Macrogol (after colonoscopy preparation e.g.) Depo-Medrol / Depo-Provera / Depo-Medra (bron: beslisboom Hoge Gezondheidsraad) 

Wat weten we van mogelijke bijwerkingen? (Antwoord bijgewerkt tot 14/06/2021) 

Algemeen

De frequentie van bijwerkingen verschilt per vaccin. U kan in de samenvatting van de productkenmerken de frequentie van elke bijwerking nakijken, per vaccin.

Hier is een overzicht van het beleid voor elke bijwerking

  • In principe, is er geen interventie nodig bij bijwerkingen, de meeste bijwerkingen verdwijnen binnen 1-2 dagen.
  • Bij pijn en koorts, kan de patiënt Paracetamol innemen.  
  • Bij  voorgaande allergische reacties geeft huisarts dit door aan het vaccinatiecentrum, acute allergische reacties na een COVID-19 vaccinatie worden opgevolgd door deze SOP.
  • Bij zeldzame bijwerkingen (kortademigheid, pijn op de borst, ...) sluit eerst TTS uit en contacteer daarna hematologen/ bloedspecialisten .
  • Indien er enkele dagen na vaccinatie, een acute episode van oedeem optreed, of hypotensie, hemoconcentratie en hypalbuminemie, diagnose nagaan van capillair leksyndroom en intensieve ondersteunende therapie opstarten. 
  • Indien patiënten (vooral jongere patiënten) symptomen ontwikkelen die wijzen op myocarditis of pericarditis zoals (acute en aanhoudende) pijn op de borst, kortademigheid of hartkloppingen na vaccinatie, raadpleeg dan de richtlijnen en/ of specialisten voor de diagnose en behandeling. Deze symptomen doen zich vooral voor binnen 14 dagen, vooral na de tweede vaccinatie. 

Pfizer-vaccin

Bijwerkingen verdwijnen meestal binnen 1-2 dagen. Als pijn of koorts toch hinderlijk is, kan men paracetamol gebruiken. In de samenvatting van de productkenmerken zijn de bijwerkingen verder beschreven.

Moderna-vaccin

De bijwerkingen verdwijnen normaal ook binnen 1-2 dagen. De samenvatting van de productkenmerken geeft meer informatie over mogelijke bijwerkingen. 

AstraZeneca-vaccin

Bijwerkingen voor dit vaccin verdwijnen binnen 1-2 dagen. Meer specifieke informatie over bijwerkingen bij de eerste en tweede dosis, kan u in de samenvatting van de productkenmerken terugvinden. 

Johnson & Johnson-vaccin

Bijwerkingen voor dit vaccin verdwijnen binnen 1-2 dagen en zijn relatief mild. Meer specifieke informatie over de bijwerkingen, kan u in de samenvatting van de productkenmerken terugvinden. 

Kan ik nakijken welke bijwerkingen er in België zijn geweest? 

Het FAGG publiceert wekelijks op donderdag een update met de bijwerkingen, van COVID-19 vaccins in België. De meest recente update kan u op deze pagina terugvinden. 

Waar kan je meer technische informatie terugvinden over de vaccins? (Antwoord bijgewerkt tot 20/04/2021) 

Pfizer-vaccin

  • In de bijsluiter van het Pfizer- vaccin, kan u meer uitleg vinden over de productkenmerken.
  • Het advies van het EMA (European Medicines Agency) geeft ook een antwoord op meer technische vragen.
  • In deze presentatie kan u onze samenvatting vinden van het Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine VRBPAC Briefing Document.
  • Voor de meest gestelde vragen kan u ook de Fact sheet van het FDA raadplegen.
  • Deze pagina van het FAGG geeft ook snel informatie op de meest gestelde vragen van het vaccin. 

Moderna-vaccin

  • De bijsluiter van het Moderna- vaccin geeft meer informatie over productkenmerken, die ook voor patiënten relevant zijn. 
  • Het advies van het EMA kan u verder helpen met enkele technische vragen.
  • U kan ook in deze presentatie een samenvatting vinden van het FDA briefing document.
  • De Fact sheet van het FDA geeft ook kort enkele feiten over dit vaccin.
  • Deze pagina van het FAGG geeft ook een antwoord op de meest gestelde vragen. 

AstraZeneca-vaccin

  • De samenvatting van de productkenmerken, geeft meer informatie over de technische kenmerken van het vaccin. 
  • Het advies van het EMA biedt al informatie over enkel technische vragen.
  • Deze pagina van het FAGG geeft ook een antwoord op de meest gestelde vragen. 

Johnson & Johnson- vaccin

  • De samenvatting van de productkenmerken geeft kort de technische kenmerken van het vaccin. 
  • Het advies van het EMA geeft kort informatie over veel gestelde vragen. 
  • De Fact sheet van het FDA geeft ook kort enkele feiten over dit vaccin. 
  • De presentatie van SAGE, geeft meer details over de werking van het vaccin en de deelnemers aan de studies. 
  • Deze pagina van het FAGG geeft ook een antwoord op de meest gestelde vragen. 

Hoe doeltreffend zijn de goedkeurde vaccins? (Antwoord bijgewerkt tot 12/03/2021) 

Pfizer-vaccin

  • Pfizer: 1 week na 2° dosis (0-21 dagen) doeltreffendheid van 95% tegen milde infecties, en 100% tegen ernstige infecties (Bron: powerpoint Pierre Van Damme) 

Moderna- vaccin

  • Moderna: 14 dagen na 2° dosis (0-28 dagen) doeltreffendheid van 94.5% tegen milde infecties, en 100% tegen ernstige infecties. (Bron: powerpoint Pierre Van Damme) 

AstraZeneca- vaccin

  • AstraZeneca: 3 weken na dosis 1, meer dan 70% (gemiddeld 75%) doeltreffendheid tegen milde infecties, en 100% tegen ernstige infectie.  Indien de 2° dosis 12 weken na de 1° dosis wordt gegeven, dan stijgt werkzaamheid tegen milde infecties  tot 82%  (2 weken na dosis 2). (Bron: powerpoint Pierre Van Damme) 

Johnson & Johnson - vaccin

  • Johnson & Johnson: 2 weken na 1 dosis, meer dan 67% doeltreffendheid tegen milde infecties en 85% tegen ernstige infecties. (Bron: productkenmerken Vaccine Janssen ) 

Fase 1B

Fase 1B

Wie zijn de risicopatiënten voor Fase1B? (Antwoord bijgewerkt tot 24/06/2021) 

In Fase 1B komen enkel nog de risicopatiënten van 12-17 jaar en zwangere vrouwen aan bod voor een prioritaire vaccinatie.  Bron: (website Hoge Gezondheidsraad + brief specialisten + brief patiënten + IMC

 

Comorbiditeit                    

Leeftijd

Prioriteit

     Bewijs  

Epidemiologie 

Hematologische neoplasma’s

12-17

1

A

Sterfte

Chronische leverziekten (Child-Pugh score B en C)

12-17

1

A

Sterfte

Chronische nierziekten - CDK stages G3a tot G5

12-17

1

A

Sterfte

Chronische nierinsufficientie - Dialysepatiënten

Immuungecompromitteerde patiënten (niet HIV)

12-17

1

A

-

Getransplanteerden (en patiënten op de wachtlijst)

12-17

1

A

-

Syndroom van Down

12-17

1

A

-

Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS – HIV)

12-17

1

B

-

Zeldzame ziekten

12-17

1

C

-

 

 

 

 

 

Fase 2

Hoe kunnen patiënten die een eerste vaccinatie hebben gemist, zich opnieuw aanmelden? (Antwoord bijgewerkt tot 28/06/2021) 

  • Vanaf 30/06 kunnen deze patiënten zich opnieuw aanmelden via QVAX 
  • De patiënten die een uitnodiging gemist hebben, krijgen ook ter post een uitnodiging tot vaccinatie, nadat alle 16+'ers in hun regio een eerste keer gevaccineerd zijn. (Bron: laatjevaccineren

Hoe kunnen weigeraars, zich opnieuw aanmelden voor vaccinatie? (Antwoord bijgewerkt tot 28/06/2021)

  • Weigeraars kunnen de weigering intrekken, door de vaccinatiecode te heractiveren via QVAX
    • Log in op qvax.be
    • boodschap komt erop dat vaccinatiecode gedeactiveerd is
    • klik om opnieuw vaccinatiecode te deactiveren
  • De huisarts kan ook de vaccinatiecode opnieuw activeren. (Bron: laatjevaccineren )

Hoe kunnen patiënten tussen 12-15 jaar zich aanmelden voor vaccinatie? (Antwoord bijgewerkt tot 20/07/2021)

  • Deze patiënten krijgen een brief op hun woonadres en kunnen samen met hun ouders, beslissen om zich te laten vaccineren
  • In principe komt patiënt met ouder naar vaccinatiecentrum of met toestemmingsbrief van ouder (zie voorbeeldbrief op laatjevaccineren) 
  • Indien een patiënt tussen 12-15 jaar naar het vaccinatiecentrum komt, zonder begeleiding ouder of toestemmingsbrief, kan de patiënt worden terug gestuurd zonder vaccinatie (zie voorwaarden standpunt Domus Medica)
  • Er zijn juridisch ook drie scenario's mogelijk, indien er onenigheid is

    • Ouders willen vaccin, maar minderjarige niet: minderjarige kan niet verplicht worden tot vaccinatie

    • Ouders willen geen vaccin, maar minderjarige wel: minderjarige kan in principe zelf kiezen voor vaccinatie, maar de huisarts kan best tot consensus komen met ouders. Indien er zelfs na onderhandeling geen consensus is, kan dit best verder via de jeugdrechtbank verlopen. 

    • Ouders zijn het onderling niet eens: in principe komt huisarts hier tussen om naar consensus zoeken, indien dit niet lukt, komt de jeugdrechter tussen. 

  • Hier is ook een modelbrief met de informatie die ouders krijgen over deze vaccinatie. (Bron: laatjevaccineren + info-coronavirus

FAQ

 

 

IT - vragen

Hoe kunnen patiënten hun tweede vaccinatie met AstraZeneca vervroegen? (Antwoord bijgewerkt tot 30/06/2021) 

Hoe kunnen niet volledig gevaccineerde patiënten twee gratis PCR-tests aanvragen? (Antwoord bijgewerkt tot 18/06/2021)

  • Tussen 28 juni en 30 september 2021, kunnen patiënten die nog geen kans hadden om zich volledig te laten vaccineren, een tegemoetkoming krijgen voor 2 PCR-testen.

  •  Via mijngezondheid kunnen patiënten de testcodes krijgen, waarmee de PCR test wordt vergoed. Meer informatie over het verkrijgen van deze test staat ook op info-coronavirus.be (Bron: RIZIV

Kunnen niet-Belgen met een BIS/ TER nummer ook een corona certificaat in België opvragen? (Antwoord bijgewerkt tot 17/06/2021) 

  • Iemand met een BIS-nummer die beschikt over een foreigner eID  heeft dezelfde toegang als iemand met een RR-nummer en een eID.  Die persoon kan dus gewoon terecht op de klassieke portalen zoals mijngezondheid.be.  Het aanloggen zelf zal misschien iets anders verlopen (het is niet helemaal duidelijk of deze persoon gebruik kan maken van Itsme).
  • Iemand met een BIS-nummer zonder foreigner eID  kan toegang verkrijgen via de bestaande procedure die je kan vinden op:  https://sma-help.bosa.belgium.be/nl/identificatie-zonder-eid#7093 . De authenticatiemethode die daar wordt voorgesteld is het gebruik van TOTP (bv met de Google Authenticator) (Filmpje : https://www.youtube.com/watch?v=AIhHUCOlcC4&t=74s .
  • Iemand die énkel een zogenaamd COVID-ID (=TER-nummer) heeft (gecreëerd voor testing om je testgegevens te kunnen opvragen) zal géén toegang hebben.  Die persoon zal dus een BIS-nummer moeten laten aanmaken.  Dit is echter reeds gebeurd in het kader van de vaccinatie van deze persoon, anders kan deze immers niet geregistreerd worden in Vaccinnet.
  • Er is ook een alternatief voor die personen mét BIS-nummer wiens huisarts gebruik maakt van Helena als zorgportaal:.https://info.helena.care/language
    • Voor artsen die Careconnect of HealthOne gebruiken bestaat de mogelijkheid om te koppelen met Helena.
    • Zij kunnen voor hun patiënten de Helena authenticatiemethode activeren. (https://nl-info.helena.care/helena-activeren-als-patient#activatie-code )
    • Met deze Helena-credentials kan je daarna als burger aanloggen op de gezondheidsportalen, maar je kan als burger ook gewoon in Helena zelf je certificaten downloaden. (Bron: Agentschap Zorg & Gezondheid) 

Wat als een vaccinatie niet correct geregistreerd is in vaccinnet? (Antwoord bijgewerkt tot 14/06/2021

  • Indien er bewijs van vaccinatie is (vaccinatiekaartje, vaccinnet, Doclr ...) , kunnen patiënten het vaccinatiecentrum contacteren, om de vaccinatie te registreren, zodat er een certificaat van volledige vaccinatie mogelijk is.
  • Indien er geen bewijs van vaccinatie is, zal de patiënt zijn huisarts contacteren om medisch alle opties te overlopen:
    • Deze burger is mogelijk voldoende beschermd. Indien hij/ zij geen certificaat nodig heeft, kan de arts in samenspraak met de burger beslissen om geen extra vaccinatie te doen. 
    • indien er slechts bewijs van één dosis is, maar niet van een 2e dosis (uitzondering Janssen), dan wordt opnieuw een 2e dosis toegediend (nu de 3e dosis), om een certificaat van volledige vaccinatie te bekomen 
      • Vervolledig het vaccinatieschema met hetzelfde vaccin-type waarvan er wel bewijs aanwezig is. (Dit kan via het opvangnet eind augustus.
      • Indien de burger dringend zijn certificaat nodig heeft om te reizen, dan wordt een PCR test aangeraden 
    • Indien er werkelijk geen bewijs van vaccinatie is (dosis 1 en 2), dan moet er opnieuw gevaccineerd worden om een certificaat te bekomen.
      • Deze burgers worden in augustus automatisch opgeroepen via het opvangnet. Als de burger hierop ingaat, zal de burger aan het eind 4 dosissen COVID-19 vaccins ontvangen.
      • Voorkeur is om deze vaccinatie met Janssen te doen. De huisarts neemt contact met het vaccinatiecentrum op, voor deze om te boeken naar Janssen op basis van zijn medische inschatting. Het vaccinatiecentrum kan dit manueel inplannen. 
      • Indien de burger dringend zijn certificaat nodig heeft om te reizen, dan wordt een PCR test aangeraden 
    • Buitenlandse vaccinatiebewijzen

Hoe werkt het vaccinatiecertificaat? (Antwoord bijgewerkt tot 02/07/2021)

  • Het vaccinatie - certificaat zal vanaf 16 juni beschikbaar zijn via mijngezondheid en de app COVIDsafe.be. Het certificaat is ook per post op te vragen via 078/78 78 50 voor Vlaanderen, dit telefoonnummer is 24/24 beschikbaar. (02/214 19 19 in Brussel. en 02/ 214 19 19)
  • Via dit certificaat kan je zonder een PCR-test, reizen naar andere EU lidstaten. Andere EU Lidstaten zijn wel pas vanaf 1 juli verplicht om het certificaat te erkennen. Tot 1 juli wordt reizen nog afgeraden. Om te kijken of het certificaat voor 1 juli al geldig is in uw vakantieland,  kan u re-open Europe. nakijken. Indien het nog niet geldig is in het vakantieland, zal u toch nog een PCR-test moeten afleggen. 
  • Dit vaccinatie - certificaat zal 1 jaar geldig zijn, vanaf de dag van vaccinatie. 
  • Het certificaat is beschikbaar één dag na de vaccinatie (registratie van buitenlandse vaccins wordt opgeladen vanaf 2 juli) 
  • Naast het vaccinatiecertificaat, bestaat er ook het herstelcertificaat en testcertificaat, waarmee u naar het buitenland kan reizen (Bron: website Agentschap Zorg & Gezondheid

Hoe kan ik de vaccinatie- en selectiestatus van mijn patiënten opvolgen? (Antwoord bijgewerkt tot 30/04/2021)

  • U kan deze status opvolgen via de "vaccinatiebarometer", meer informatie over deze tool kan u in deze video terugvinden. (Bron: eigen informatie)

Hoe kan ik patiënten van 12-17 jaar toevoegen voor een prioritaire vaccinatie? (Antwoord bijgewerkt tot 23/06/2021)

  • Voor patiënten tussen 12- 15 jaar, vindt er een overleg plaats tussen specialist/ pediater, kind en ouders, om te bepalen of de patiënt in aanmerking komt voor een prioritaire vaccinatie. Het resultaat van dit overleg wordt opgenomen in het medisch dossier. De conclusie moet duidelijk vastgelegd zijn, met inbegrip van toestemming van ouders en de jongere.  
  • De patiënten van 16-17 jaar, met risico - aandoeningen kunnen niet meer opgeladen worden via de huisarts, ze worden meegenomen via specialisten in de ziekenhuizen (volgens de procedure voor zeldzame aandoeningen). Enkel voor patiënten met het syndroom van down, moeten huisartsen zelf contact opnemen met de specialist (pediater) in het ziekenhuis. De huisarts neemt hiervoor eerst contact met de patiënt (en familie) en geeft dit dan door aan de arts. Indien de specialist niet de communicatie heeft ontvangen over de procedure, kan de huisarts met elke pediater contact opnemen, die dan dit doorgeeft aan de referentie pediater. 
  • Er is een lijst voorzien met ziekenhuizen die één of twee artsen voorzien om de vaccinaties op te volgen. Patiënten kunnen eerst zelf al nakijken of ze op de prioritaire vaccinatielijst staan (met myhealthviewer) en daarna contact opnemen met de behandelende specialist, die kan dan het rijksregisternummer doorgeven aan de referentie pediater. De referentie pediater kan de patiënten toevoegen aan de vaccinatiecode databank als risicopersoon. 
  • De beslissing om geen patiënten meer via huisartsen op te laden, is een louter technische beslissing, omdat het softwarematig te veel aanpassingen vraagt om dit in de EMD's aan te passen. Het aantal patiënten die enkel huisartsen kunnen selecteren is ook zeer beperkt (500 patiënten), de andere risicopatiënten kunnen via de artsen in de ziekenhuizen worden meegenomen.   (Bron: eigen informatie + brief specialisten + brief patiënten + lijst met referentie artsen + IMC )  

Hoe kan ik buitenlandse vaccins registreren in vaccinnet? (Antwoord bijgewerkt tot 02/07/2021)

Welke scenario's zijn er? 

  • Merknaam van het vaccin is in België erkend
    • Kies het juiste vaccin uit de lijst en selecteer het land van vaccinatie uit het drop-down menu. 
  • Merknaam van het vaccin is erkend door de World Health Organization (WHO) of erkend door een nationale instelling in Europa, maar (nog) niet in België
    • Kies het juiste vaccin uit de lijst en selecteer het land van vaccinatie uit het drop-down menu.
  • Merknaam is niet erkend door de World Health Organization (WHO) of door een nationale instelling in Europa of door België 
    • Deze vaccins zijn niet opgenomen in de lijst van vaccins die u in Vaccinnet terugvindt.  
    • Registreer vaccin met de generieke ATC-code, die u in Vaccinnet terugvindt als "COVID-19 vaccines other".
    • "Noteer de naam van het toegediende vaccin in het veld " Bijkomende info over deze vaccinatie".
    • Het land waar de vaccinatie werd toegediend, selecteert u in het drop-down menu. 
  • Gebruik in de drie scenario's steeds een individuele registratie in de webapplicatie van Vaccinnet om te registreren zodat u het land van vaccinatie kan aanduiden. Registreer ook steeds het lotnummer.
  • Buitenlandse vaccinaties worden pas vanaf 2 juli opgeladen, voor het COVID-19 vaccinatiecertificaat, 
  • Meer informatie en opleidingen, staan hier vermeld op laatjevaccineren (Bron: laatjevaccineren) 

Mythes en feiten over tromboses/ bloedverdunners/ tekort aan bloedplaatjes en  COVID- 19 vaccins?​​​​​

Zijn er aandoeningen die het risico op een trombose na COVID-19 vaccinatie vergroten? (Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021)

  • Nee, trombose geobserveerd na een AZ vaccinatie is immunologisch van aard, dit heeft niets te maken heeft met de klassieke risicofactoren (pil, roken, voorgeschiedenis van trombose, ...) (Bron: Pierre Van Damme) 

Bestaat er een verhoogd risico op tromboses na een COVID-19 vaccin?( Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021) 

  • Uit de klinische studies met de goedgekeurde vaccins, ook dat van AstraZeneca, is gebleken dat er geen verhoogde kans bestaat op het ontwikkelen van een trombose in de benen, armen of longen (longembolie). Ook bij het opvolgen van de meer dan tientallen miljoen gevaccineerde personen komen tromboses niet vaker voor dan bij niet-gevaccineerde personen verwacht wordt.

    • Ter illustratie:

      • Risico op trombose in de algemene bevolking:

        • 1 tot 2 gevallen per 1000 personen per jaar,

        • of 1 tot 2 gevallen per 4 000 personen per 3 maanden

      • Voorkomen van trombose in de 3 maanden na vaccinatie tegen COVID-19: 1 tot 2 gevallen per 250 000 gevaccineerde personen

        • Risico op trombose na infectie met COVID-19:

          • 5-10% van de gehospitaliseerde patiënten ontwikkelt een trombose

          • 20% van de patiënten op intensieve zorgen ontwikkelt een trombose (Bron: Pierre Van Damme) 

Moeten patiënten met verleden van een trombose zich laten vaccineren? (Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021)

  • Doordat de patiënt in het verleden al een trombose had, is de kans op een nieuwe trombose mogelijk verhoogd, maar vaccinatie zal deze kans niet extra verhogen. Het risico op een trombose is na het vaccineren niet hoger dan bij mensen die niet zijn gevaccineerd. Dit geldt ook voor het vaccin van AstraZeneca. De kans dat de patiënt een trombose ontwikkelt na COVID-19 infectie is veel groter, het vaccin kan u hiertegen beschermen. (Bron: Pierre Van Damme)

Moeten patiënten met een stollingsziekte, met verhoogde kans op trombose zich laten vaccineren? (Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021)

  • Stollingsziekten zoals Factor V Leiden verhogen de kans op trombose maar vaccinatie zal deze kans niet extra verhogen. Het risico op een trombose is na het vaccineren niet hoger dan bij mensen die niet zijn gevaccineerd. Dit geldt ook voor het vaccin van AstraZeneca. De kans dat een patiënt een trombose ontwikkelt na COVID-19 infectie is veel groter, het vaccin kan hiertegen beschermen.
  • Er zijn geen bijzondere maatregelen  of bijzondere medicatie (zoals aspirine of een bloedverdunner) nodig. (Bron: Pierre Van Damme)

Moeten patiënten met een stollingsziekte, waardoor ze sneller bloeden, zich laten vaccineren?( Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021)

  • Ja, dit mag en bevelen we aan, maar enige voorzichtigheid bij de injectie moet in acht genomen worden. Het vaccin wordt, net als vele andere, in de spier gezet. Dit kan leiden tot een lichte bloeding of blauwe plek. Als u een bloedingsziekte heeft, is dit risico groter maar het is geen reden om het vaccin niet te laten zetten. De patiënt neemt best eerst contact op met de behandelende arts of hemofiliecentrum. (Bron: Pierre Van Damme)

Wat is het verband tussen de vaccins en het zeldzame geval van bloedplaatjestekort?(Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021)

  • Een zeer zeldzame vorm van trombose in de hersenen, genaamd cerebrale veneuze sinustrombose, in combinatie met een daling in het aantal bloedplaatjes werd gemeld bij enkele mensen na vaccinatie met het AstraZeneca vaccin. Het is niet zeker of deze gevallen een rechtstreeks verband hadden met de vaccinatie in het algemeen of met het AstraZeneca vaccin in het bijzonder, maar dit is niet met zekerheid uit te sluiten.
  • Onderzoek van verschillende Europese wetenschappers toonde aan dat bij tenminste enkele van deze gevallen een afweerreactie tegen bloedplaatjes een rol speelt. Er is op basis van dit mechanisme dan ook geen reden om te denken dat deze aandoening vaker zou voorkomen bij personen met vroegere trombose, behandeling voor trombose, of risicofactoren voor trombose zoals pilgebruik.
  • Als er een verband met de vaccinatie is, is deze complicatie echter zéér zeldzaam en weegt niet op tegen de voordelen van de vaccinatie.
    • Ter illustratie:
      • Gerapporteerde gevallen van hersenberoerte na vaccinatie (al dan niet met verband met vaccin): 1 op 1 000 000 gevaccineerde personen
      • Kans om dit jaar te sterven in een auto-ongeval: 1 op 10 000 personen
      • Het afgelopen jaar stierven in ons land meer dan 22 000 mensen aan COVID-19, van wie meer dan 1200 mensen jonger dan 65 jaar en 5000 mensen jonger dan 75 jaar waren
  • Naast voorkomen van overlijden beschermt het vaccin ook tegen niet-fatale complicaties van ernstige COVID-19 infectie, en helpt het om te voorkomen dat andere personen besmet worden. Ook voor jonge personen is een vaccinatie dus een goede en belangrijke bescherming (Bron: Pierre Van Damme) 

Mogen patiënten met een aandoening, die een tekort aan bloedplaatjes kan veroorzaken, zich laten vaccineren? (Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021) 

  • Ja, dat mag zeker. Wanneer iemand in het verleden een tekort aan bloedplaatjes had van immune oorzaak (immuun-gemedieerde trombocytopenie, ITP), bestaat de kans dat dit tekort opnieuw optreedt als gevolg van vaccinatie. Dit is echter het geval bij alle soorten vaccins, niet enkel bij vaccins tegen COVID-19.
  • Op dit ogenblik is de kans op COVID-19 infectie erg hoog en is het voordeel van vaccinatie belangrijker dan een mogelijke nieuwe episode van bloedplaatjestekort. Bovendien is het mechanisme dat verantwoordelijk is voor bloedplaatjestekort met trombose dat in enkele gevallen beschreven werd, verschillend aan het mechanisme van ITP maar eerder verwant met HIT. (Bron: Pierre Van Damme)

Mogen patiënten met bloedverdunners zich laten vaccineren? (Antwoord bijgewerkt tot 11/05/2021) 

  • Ja, dat mag en bevelen we aan.

  • Wanneer een patiënt het vaccin toegediend krijgt, zal er gevraagd worden of u antistollingsmedicatie neemt. Dit is omdat het vaccin, net als vele anderen, in de spier gezet wordt. Dit kan leiden tot een lichte bloeding of blauwe plek.

  • Als een patiënt antistollingsmedicatie neemt, is dit bloedingsrisico groter maar het is geen reden om het vaccin niet te laten zetten. Er wordt aangeraden om gedurende 5 tot 10 minuten lichte druk uit te oefenen op de prikplaats en de plek niet te masseren, zo beperkt u het risico op een blauwe plek.

  • De coronavaccins (Pfizer/BioNTech, Moderena, AstraZeneca en Janssen) kunnen niet onderhuids toegediend worden (zoals soms met het griepvaccin wordt gedaan) omdat het niet geweten is of ze dan even werkzaam zijn. (Bron: Pierre Van Damme)

Welke bijzondere groepen zijn er voor de vaccinaties? 

Hoe kunnen 12- tot -15 jarige patiënten met co-morbiditeiten toestemming geven voor een vaccinatie ? (Antwoord bijgewerkt tot 24/06/2021) 

  •  Minderjarigen kunnen ook toestemming geven voor een vaccinatie, maar bij de groep van 12 tot 15 jaar, is dit moeilijker om te bepalen of ze voldoende matuur zijn om toestemming te geven voor een vaccinatie. Het is  hier dan ook vooral van belang dat er een overleg plaatsvind tussen de jongere, ouders en arts  (telefonisch, elektronisch of consult).

  • Er zijn ook drie scenario's mogelijk bij dit overleg

    • ouders willen vaccin, maar minderjarige niet: minderjarige kan niet verplicht worden tot vaccinatie

    • ouders willen geen vaccin, maar minderjarige wel: minderjarige kan in principe zelf kiezen voor vaccinatie, maar een externe partij (huisarts/ arts-specialist) kan best tot consensus komen met ouders. Indien er zelfs na onderhandeling geen consensus is, kan dit best verder via de jeugdrechtbank verlopen. 

    • ouders zijn het onderling niet eens: in principe komt hier ook eerst een externe partij (arts/ pediater) naar consensus zoeken, indien dit niet lukt, komt de jeugdrechter tussen. 

  • Meer informatie over de procedure kan u op info-coronavirus terugvinden. (Bron: info-coronavirus

Wat is de procedure voor vaccinatie van bijzondere groepen? (Antwoord bijgewerkt tot 21/05/2021)

Doelgroep

Procedures

1)    2e dosis gemist, 1e prik gekregen buiten VC – mobiele persoon

Manueel inplannen, lijst bezorgd door Agentschap aan VC. Vragen bij covac@vlaanderen.be

2)    2e dosis gemist, 1e prik gekregen buiten VC – niet mobiel

Mobiele vaccinatie, via arts collectiviteit of prikteam collectiviteit

3)    Residentiële zorgvoorzieningen

Eigen prikteam of mobiel team

4)   Outreachende vaccinatie voor kwetsbare groepen

Eigen prikteam of mobiel team. Populatiemanager valideert aanvraag in vaccinatiestrategie

5)   Zwangeren

Selectie huisarts, vaccinatie in vaccinatiecentrum

6)   Personeel asielcentra

Eigen prikteam

7)   Thuisvaccinatie

Samenwerking Huisarts/ Huisartsenkring/ Vaccinatiecentrum

8)   Asielcentra

Asielcentrum geeft cijfers door aan vaccinatiecentrum voor open centra (gesloten centra reeds gevaccineerd)

9)   Anafylaxie

Doorverwijzen naar ziekenhuis/ referentiecentrum

10)  Vakantiegangers Geen aparte procedure, patiënten kiezen best data die niet samenvalt met vakantie. 
11)  Belgen, met domicilie in buitenland of niet Belgen Alle situaties, staan hier uitgeschreven op laatjevaccineren

(Bron: laatjevaccineren ) 

 

Hebben patiënten die COVID-19 hebben doorgemaakt ook een tweede dosis van het vaccin nodig? (Antwoord bijgewerkt tot 27/04/2021)

  • De aanbeveling blijft om twee dosissen te geven voor alle soorten vaccins, deze aanbeveling kan nog bijgesteld worden na het overleg van de Hoge Gezondheidsraad van 6 mei. (Bron: Pierre Van Damme)

Hoe vaccineren van patiënten met bv. Turkse roots, die voor langere tijd in Turkije verblijven? (Antwoord bijgewerkt tot 27/04/2021)

  • Prioriteit één is om deze patiënten aan te raden om zich te laten vaccineren en het verblijf in het buitenland aan te passen voor de oproep van de vaccinaties. Een verblijf in het buitenland is geen reden om van vaccin te wisselen, bij niet aanpassen van deze data, zal er wellicht een langer interval zijn met een niet gewaarborgde bescherming in tussentijd.
  • Patiënten met dubbele nationaliteit (bv. Turks/ Belg); kunnen ook in Turkije een vaccinatie krijgen. Het is aangeraden om hier te kiezen voor Sputnik of Pfizer.
  • Principe is dat plaats van eerste dosis, best ook dezelfde is als die van de tweede dosis, dit is makkelijker te organiseren en op te volgen.
  • Er wordt nog gewerkt aan eenvoudige registratie in Vaccinnet van buitenlandse vaccinaties (Bron: Pierre van Damme)

Wat met vakantiegangers die geen tweede dosis kunnen krijgen? (Antwoord bijgewerkt tot 06/07/2021)

  • Het is aanbevolen om toch een eerste dosis toe te dienen, gebaseerd op de Israëlische populatie survey. Er zal wel een langer interval zijn tussen de eerste en de tweede dosis, waarbij de bescherming in tussentijd niet gegarandeerd is. Het is niet mogelijk om adviezen en soort vaccin aan te passen in functie van reisgedrag. 
  • Indien men na vakantie, in quarantaine moet, zal men de tweede vaccinatie- afspraak ook moeten uitstellen indien het tijdens de quarantaineperiode valt. 
  • Voor elke persoon ouder dan 18 jaar, met officieel domicilie in België, is er een volledig vaccinatieschema voorzien, ook na lang verblijf in het buitenland. (Bron: Pierre Van Damme) 

Wat met patiënten in België met een buitenlandse huisarts? (Antwoord bijgewerkt tot 19/04/2021)

  • Kijk na of deze patiënten geactiveerd staan in myhealthviewer
  • Indien ze niet geactiveerd zijn in myhealthviewer, kan buitenlandse huisarts contact opnemen met huisarts in België
  • Belgische criteria van de Hoge Gezondheidsraad blijven gelden voor de selectie van de risicopatiënten (Bron: Federale werkgroep) .

Wat met patiënten met woonadres in België, maar feitelijk verblijf in buitenland? (Antwoord bijgewerkt tot 19/04/2021)

  • Deze patiënten kunnen wel een vaccin krijgen in België, onder dezelfde voorwaarden als andere patiënten die in dezelfde woonplaats wonen.
  • Deze patiënten kunnen geen vaccin krijgen in het buitenland, zoals patiënten in datzelfde land woonachtig. (Bron: Federale werkgroep risicogroepen) 

Wat met patiënten die in België verzekerd zijn, maar in het buitenland wonen? (Antwoord bijgewerkt tot 19/04/2021)

  • Deze patiënten kunnen een vaccin in het buitenland krijgen zoals de personen van het woonland
  • Deze patiënten kunnen geen vaccin krijgen in België aan de Belgische voorwaarden (Bron: Federale werkgroep risicogroepen)

Wat met patiënten die in buitenland verzekerd zijn, maar in België wonen? (Antwoord bijgewerkt tot 19/04/2021)

  • Deze patiënten kunnen via een BIS-nummer terechtkomen in de vaccinatiecodedatabank
  • Europese ambtenaren kunnen via hun werkgever gevaccineerd worden, zeker als ze geen BISnummer hebben (Bron: Federale werkgroep risicogroepen) 

Waar moet ik op letten voor thuisvaccinaties? (Antwoord bijgewerkt tot 26/03/2021)?

  • Patiënten thuis vaccineren tegen COVID-19, vraagt veel organisatiewerk. Hier kan u een fiche  vinden, die meer informatie geeft over aandachtspunten bij thuisvaccinaties. (Bron: eigen informatie) 

Wat als patiënten geen geldige INSZ-nummer hebben? (Antwoord bijgewerkt tot 15/04/2021) 

  • Burgers kan men identificeren met een INSZ nummer of BIS nummer
  • Indien men geen INSZ nummer heeft, kan men een BIS nummer aanmaken via

Aandachtspunten voor patiënten met bepaalde aandoeningen/ in bepaalde situaties? 

Wat als patiënten meedoen met een lopende vaccinatie studie (voor Curevac) (Antwoord bijgewerkt tot 16/06/2021)

  • Patiënten die meedoen aan een vaccinatiestudie en niet weten of ze een placebo of een echt vaccin hebben gekregen, moeten vragen aan de studie artsen of ze gedeblindeerd mogen worden. Met de studie artsen is besproken om ook in het geval dat patiënten een Curevac Vaccin kregen, wegens de lagere effectiviteit (47%), toch een volledig vaccinatieschema met een erkend vaccin voor te schrijven . (Bron: eigen informatie) 

Wat als een patiënt een vaccin op de verkeerde plaats krijgt? (Antwoord bijgewerkt tot 16/06/2021) 

  • Patiënten die een vaccin op de verkeerde plaats een vaccin hebben gekregen, worden systematisch opnieuw. Het vaccinatiecentrum legt dan manueel een 3e vaccinatie in. (Bron: eigen informatie)

Wat als een vrouw die borstvoeding geeft, een tweede AstraZeneca vaccin krijgt aangeboden? (Antwoord bijgewerkt tot 21/05/2021)

  • Dit is geen probleem, gezien de distributiekinetiek van de vaccins is het onwaarschijnlijk dat noch het mRNA noch het AdV vaccin in de moedermelk terecht komt. Zelfs indien dit toch het geval zou zijn, zou de orale inname van deze (lage hoeveelheden) materiaal de passage doorheen het GI kanaal niet overleven.

  • Bovendien: Er is onderzoek geweest naar vrouwen met een COVID19 infectie die borstvoeding gaven en er is geen viraal RNA teruggevonden in de moedermelk. Het risico dat de baby deze reactie vertoont is  dus onbestaande.

  • Wat wel mogelijk is, en al een aantal keer anekdotisch gerapporteerd, is dat de productie gedurende een 24u wat achteruit loopt. Dit is echter volledig reversibel.  (Bron: Prof Eline Tommelein) 

Wat als patiënt door quarantaine geen tweede dosis van Pfizer kan krijgen binnen vijf weken? (Antwoord bijgewerkt tot 21/05/2021)

  • Een langer interval tussen de twee dosissen is perfect verdedigbaar, er is geen nood aan herhaling van het hele vaccinatieschema of een derde dosis. (Bron: Pierre Van Damme)  

Wat is de rol van de huisarts voor patiënten, die mogelijk allergisch reageren op een vaccin?(Antwoord bijgewerkt tot 14/04/2021)

  • Allergieën moeten vooraf geverifieerd worden door de huisarts. De flowchart van de Hoge Gezondheidsraad geeft ook aan, wanneer de huisarts moet doorverwijzen naar een allergoloog/ pneumoloog. De contactgegevens van de allergologen/ pneumologen  die dit opvolgen, kan u ook navragen bij uw huisartsenkring of vaccinatiecentra. 
  • Een absolute contra-indicatie is een aangetoonde ernstige allergische reactie (anafylactische shock) voor één van de bestanddelen van het vaccin (polyethyleenglycol of polysorbaat) of een aangetoonde ernstige allergische reactie na een eerdere toediening van hetzelfde vaccin. Een voorbeeld van vaccins met deze  bestanddelen kan u ook in de flowchart terugvinden. (Bron: flowchart HGR)

Is er een andere vaccindosis nodig voor volwassenen met een extreem lichaamsgewicht? (Antwoord bijgewerkt tot 18/03/2021) 

  • Nee, de dosis moet niet worden aangepast aan het lichaamsgewicht. De immuunreactie op de vaccinatie van volwassenen is onafhankelijk van het lichaamsgewicht. 
  • Het is mogelijk dat kinderen een andere (lagere) dosis zullen ontvangen. Dat wordt momenteel in randomised trials uitgetest. De mogelijks kleinere dosis heeft niet te maken met hun lichaamsgewicht, wel met hun immuunsysteem dat anders (waarschijnlijk heviger) reageert op de vaccinatie dan dat van volwassenen.

Voor welke patiënten is er een specifiek vaccin aangeraden? (Antwoord bijgewerkt tot 12/07/2021) 

  • Het EMA heeft geoordeeld dat patiënten met het capillair leksyndroom, geen AstraZeneca/ J &J  mogen krijgen. Na vaccinatie met Astrazeneca of J&J  krijgen patiënten met deze aandoeningen, eventueel last krijgen van lekkages in haarvaten. Dit wordt ook zo aangepast in de bijsluiter. AstraZeneca heeft hier ook een informatiedocument opgesteld
  • Daarnaast heeft de Task Force geoordeeld dat een mRNA- vaccin nodig is, voor patiënten die adenovirus gebaseerde gentherapie krijgen (neuromusculaire aandoeningen, type Duchenne), enkel in dit geval kan wisseling vaccintype, vaccinatie gebeurt dan in ziekenhuis.
  • Vaccinatiecentra ontvangen geen attesten tot wisseling vaccin. Vaccinatiecentra kunnen ook niet het vaccintype wijzigen, de wijzigingen kunnen enkel via de vaccinatiecodedatabase. Patiënten met een papieren verwijsbrief voor een mRNA vaccin, worden eerst teruggestuurd naar huisarts of specialist.  (Bron: eigen informatie) 

Wat met patiënten die een vaccinatie weigeren/ twijfels hebben bij vaccinatie?

Hoe ga ik om met patiënten die twijfelen of een vaccinatie weigeren? (Antwoord bijgewerkt tot 09/04/2021) 

  • Er bestaan verschillende tips, die je kan gebruiken voor om te gaan met vaccinatietwijfels bij patiënten. U kan deze tips terugvinden in de gespreksleidraad.  (Bron: gespreksleidraad Logo Zenneland)
  • Voor de vergelijking tussen nut vaccinatie en angst voor bijwerkingen bij het AstraZeneca Vaccin, kan u ook deze presentatie van University of Cambridge gebruiken.  (Bron: university of cambridge) 

Wat na vaccinatie?

Waarom een PCR test gebruiken als iemand na vaccinatie symptomen van COVID-19 heeft? (Antwoord bijgewerkt tot 19/05/2021)

  • We gaan ervan uit dat een gevaccineerde een lagere virale load heeft waardoor een sneltest die minder gevoelig is dan een pcr minder aangewezen is
  • Als iemand die gevaccineerd is, toch ziek wordt, is het aangewezen om te weten welke variant deze heeft en dat kan men niet via sneltest nagaan. (Bron: RAG) 

Praktische vragen in een vaccinatiecentrum?

Krijgen patiënten verlof voor een afspraak in een vaccinatiecentrum? (Antwoord bijgewerkt tot 13/04/2021)

  • Het federaal parlement heeft een wet goedgekeurd die een recht op klein verlet toekent aan werknemers die zich tijdens hun werkuren laten vaccineren. Om werknemers maximaal te stimuleren tot vaccinatie, krijgen ze hiervoor recht op betaalde afwezigheid van het werk.

  • De werknemer moet zijn werkgever op voorhand verwittigen van zijn afwezigheid. Hij doet dat zo snel mogelijk, zodra hij het tijdstip van zijn vaccinatie kent. De werkgever kan vragen om bewijs. Dan toont de werknemer het document dat zijn afspraak bij het vaccinatiecentrum bevestigt. Omwille van privacy, mag de werkgever de informatie in dit document enkel noteren en gebruiken voor een correcte loonadministratie. De werkgever mag geen kopie nemen of registreren dat het klein verlet wordt gebruikt voor vaccinatie. (Bron: Jura) 

Wie kan de anamnese uitvoeren in een vaccinatiecentrum? (Antwoord bijgewerkt tot 09/04/2021)

  • Artsen 
  • Verpleegkundigen
  • vroedvrouwen met/ zonder diploma voor 1/10/2018
  • onder voorwaarden KB uitbreiding met
    • studenten geneeskunde vanaf derde bachelor
    • tandartsen
    • hulpverleners - ambulanciers met ervaring van minstens twee jaar
    • dierenartsen (bron: eigen informatie) 

Wie kan er vaccineren in een vaccinatiecentrum? (Antwoord bijgewerkt tot 09/04/2021

  • Verpleegkundigen
  • Artsen (ook ASO en HAIO onder bepaalde voorwaarden)
  •  Vroedkundigen die hun diploma behaald hebben voor 1 oktober 2018 
  •  * Uitbreiding van de bevoegdheid om te vaccineren kan onder strikte voorwaarden die vastgelegd zijn in dit KB en het advies van de HGR.  
    •  Uitbreiding mag enkel indien onderstaande voorwaarden samen voldaan zijn
      • Geen mogelijkheid om verpleegkundigen te mobiliseren 
      • De activiteiten toevertrouwen aan personen met een opleiding die zo dicht mogelijk bij de verpleegkunde aansluit 
      • Werken binnen een gestructureerd zorgteam 
      • Geïndividualiseerde toewijzing van de taken door een coördinerende verpleegkundige 
      • Het geven van een voorafgaande opleiding Toezicht door de coördinerend verpleegkundige 
      • Dekking door een arbeidsongevallen- en aansprakelijkheidsverzekering 
      • Dit op verantwoordelijkheid van de medisch verantwoordelijke van het vaccinatiecentrum

o  In de praktijk zijn de bijkomende groepen, onder deze voorwaarden: apothekers met opleiding vaccineren, studenten geneeskunde vanaf derde bachelor, tandartsen, hulpverleners- ambulanciers met ervaring van minstens twee jaar en dierenartsen (Bron: eigen informatie) 

 

 

Op welke andere betrouwbare pagina's kan ik een antwoord vinden op veel gestelde vragen?

Waar kan ik antwoorden vinden over technische vragen van vaccins? (Antwoord bijgewerkt tot 06/05/2021)

  • Het FAGG geeft meer informatie over technische vragen van de vaccins en werkt regelmatig de pagina bij. 

Waar kan ik materiaal vinden om patiënten te informeren? (Antwoord bijgewerkt tot 06/05/2021)

  • Laatjevaccineren.be geeft op deze pagina een overzicht van alle patiëntenmaterialen die klaar zijn.