Auteurs:
Foulon V, Frans R, Maisin M, Mertens N, Moortgat E, Poppe D, Vandebroek H, Willems T, Laekeman G, Buelens H.
Instelling: Katholieke Universiteit Leuven
Departement: Onderzoekscentrum voor Farmaceutische Zorg en Farmaco-Economie
Situering/Inleiding:
Met de accentverschuiving in de apotheekpraktijk van het bereiden naar het afleveren van geneesmiddelen is het belang van sociale vaardigheden voor het uitoefenen van het beroep sterk toegenomen. De apotheker wordt verondersteld vlot te kunnen communiceren, zowel met patiënten als met andere zorgverstrekkers, zich te kunnen inleven in de situatie van de patiënt, adequaat informatie "op maat" te kunnen verstrekken,... Wat is, volgens apothekers, de "norm" voor communicatieve vaardigheden? Stimuleert de huidige opleiding tot apotheker het ontwikkelen van deze vaardigheden? Selecteert de opleiding voor studenten die aan het verwachte profiel beantwoorden of juist niet? In het voorgestelde project hebben studenten, binnen het opleidingsonderdeel Farmaceutische Zorg en Beleid, nagegaan of en hoe communicatieve vaardigheden met betrekking tot de apotheekpraktijk gemeten kunnen worden.
Methode/Interventies:
Aan apothekers werd gevraagd om gedurende twee weken communicatief moeilijke situaties te inventariseren. Uit de 71 verzamelde casussen selecteerden studenten 10 interessante situaties en verwerkten deze tot scenario's. Voor elk scenario werden 3 mogelijke gesloten antwoordmogelijkheden uitgewerkt die respectievelijk goede, matige en minder goede communicatieve vaardigheden reflecteerden. De aldus bekomen vragenlijst werd in een testfase voorgelegd aan 30 apothekers. In een tweede fase werd de vragenlijst omgezet in een elektronische toets en aangeboden aan studenten van eerste bachelor, tweede en derde jaar apotheker. De resultaten uit beide onderzoeksfasen werden statistisch verwerkt.
Resultaten:
Uit de gerapporteerde communicatief moeilijke situaties werden 2 casussen geselecteerd in elk van de 5 volgende domeinen: emoties, verslaving, beroepsgeheim, apotheker-arts relatie en administratie. Uit de testfase is gebleken dat deze casussen inhoudelijk goed gekozen waren en voldoende praktijkrelevant. De geformuleerde antwoordmogelijkheden bleken verder de gebruikelijke antwoorden van apothekers te reflecteren. Een eerste analyse van de antwoorden van apothekers en studenten op de ontwikkelde vragenlijst leert dat er een statistisch significant verschil is in de communicatieve vaardigheidsscore tussen de vier opleidingsniveaus. Studenten eerste bachelor scoren het laagst, terwijl studenten van het tweede jaar apotheker net iets hoger scoren dan apothekers op de werkvloer. Dit verschil in communicatieve vaardigheidsscore blijkt het meest uitgesproken voor de domeinen 'verslaving' en 'apotheker-arts relatie'.
Besluit:
Het ontwikkelde meetinstrument bevat relevante casussen en laat toe om verschillen in communicatieve vaardigheden in kaart te brengen. Zowel de testfase bij apothekers als de onderzoeksfase bij studenten hebben echter de beperkingen van dergelijk instrument in kaart gebracht. Verder onderzoek zal nodig zijn om uit te maken in welke vorm dergelijke vragenlijst deel kan uitmaken van een meer uitgebreide screening van communicatieve vaardigheden van apothekers en studenten.
Financiering/belangenvermenging:
Geen.
|
Naam inzender: |
Veerle Foulon |
|
Beroep: |
Docent |
|
Postcode Stad/gemeente: |
3000 Leuven |
|
Land: |
BELGIE |
|
URL: |
www.pharm.kuleuven.be |