Spoedboek voor de huisarts. Een praktische leidraad voor triage en stabilisatie bij spoedgevallen in de eerste lijn.

Abcoude (Nederland): Addendum Medicum, 2009: 32 blz. ISBN 978-94-90221-01-0

Dit boekje wil de huisarts voorzien van de nodige informatie die hem mogelijk juist ontgaat op het ogenblik van de confrontatie met een dringende, dikwijls levensbedreigende, situatie.

Eerst wordt het ABCDE -schema ontplooid. Onmiddellijk volgen pagina’s voor aparte situaties: pasgeborenen, kinderen en wanneer de huisarts kan beschikken over een AED (Automatische Externe Defibrillator).

Vervolgens komt de Glasgow Coma Schaal (GC S) aan bod. Wie meent die van buiten te kennen, kan toch leren uit de aparte invulling voor jongere en oudere kinderen. Een verkorte versie van de GC S is de AVPU-schaal, die de reactie op prikkels registreert: Alert-Verbal-Pain-Unresponsive. Een grondiger versie van de GC S krijgt de lezer in de Revised Trauma Score, feitelijk GC S + systolische bloeddruk + ademhalingsfrequentie.

Daarna volgen enkele pagina’s om de ernst van brandwonden in te schatten bij volwassenen en kinderen.

Er komt een overzicht van de medicatie, aangewezen voor de urgentietrousse, met een aparte tabel voor de dosering van die medicatie in functie van het gewicht. Ook de indicaties voor die medicatie worden overlopen. Zuurstoftherapie wordt afzonderlijk behandeld. Het boek sluit af met enkele richtlijnen voor de overdrachtsmelding.

Bijna alles is voor de Vlaamse huisarts goed bruikbaar. Maar voor het deel over de medicatie kunnen we toch maar beter teruggrijpen naar de betere Domus Medica-aanbeveling over de urgentietrousse¹. Sommige voorgestelde medicamenten, zoals clemastine, zijn trouwens in België niet te verkrijgen. Een dergelijk boek is maar bruikbaar als je ermee hebt leren werken, bijvoorbeeld in trainingen. Ik vraag me af waarom een periodieke training in het omgaan met levensbedreigende situaties nog steeds geen deel uitmaakt van ons werk als huisarts. Gewoon elk jaar een dag oefenen, betaald natuurlijk! We zouden het beter doen.

T. Jacobs

1. Philips H, De Sutter A, Buylaert W, De Paepe P, Calle P, Schrans D. Aanbeveling voor goede medische praktijkvoering. Gebruik van medicatie bij urgenties. Huisarts Nu 2008;37:472-504.