Voorwoord

De reden waarom ik koos voor dit onderwerp groeide tijdens mijn stageperiode als poortwacht op de dienst spoedgevallen in het AZ Sint-Jan Brugge. Ik had nooit eerder stilgestaan bij het belang van een goede verwijsbrief, maar door een reeks incidenten op spoed ben ik mij in deze materie gaan verdiepen. Een goed opgestelde verwijsbrief kan een groot verschil in zorgkwaliteit betekenen, en is een belangrijk communicatiemiddel tussen huisarts en tweede lijn. Enerzijds had ik geen ervaring met het opstellen van verwijsbrieven, anderzijds behoort het adequaat verwijzen van een patiënt tot de eindtermen huisartsengeneeskunde. Redenen genoeg om van de verwijsbrief het onderwerp van mijn MaNaMa project te maken.

Tijdens mijn periode op spoed mat ik de kwaliteit van verwijsbrieven van huisartsen, meer bepaald bij de verwijzing van zwaar zorgbehoevende 65+ patiënten. Uit het interviewen van best practices kwam het gegeven dat een geüpdatet EMD een kritische succes factor is voor het genereren van een verwijsbrief van goede kwaliteit. Dit gegeven werd geïntegreerd en verder uitgewerkt als een belangrijke strategie om ook in de opleidingspraktijk de nodige kwaliteitsverbetering op vlak van de verwijsbrief te bekomen. In het laatste deelonderzoek gingen we met dit onderwerp aan de slag in een LOK groep. We kwamen er tot een consensus verwijsbrief van de eerste naar de tweede lijn bij zwaar zorgbehoevende patiënten, uitgetest en geëvalueerd in een laatste fase van dit MaNaMa project. 

Ik bouw deze scriptie op volgens de verschillende gevoerde deelonderzoeken, met als rode draad de kwaliteit van de verwijsbrief van de eerste naar de tweede lijn bij zwaar zorgbehoevende patiënten.

Dit is een onderwerp dat me van in het begin geboeid heeft, me nog steeds boeit, en waarvan ik gaandeweg merkte dat ik er eigenlijk te weinig van afwist. Dit project heeft mijn kijk verbreed niet alleen op het vlak van verwijzingen, maar ook wat betreft het verhaal achter de verwijsbrief, het belang van een goede structuur en organisatie van een huisartsenpraktijk, en de interactie op velerlei niveaus tussen de eerste en de tweede lijn.

In de loop van dit project werd ik verrijkt met de ervaringen van heel wat mensen. Ik hoop dat ik met dit MaNaMa project op mijn beurt anderen kan stimuleren en aanzetten tot meer en gerichter onderzoek, en (huis)artsen kan helpen bij het verwijzen van patiënten.

Benjamin Lybaert

Inleiding

De aanleiding voor deze MaNaMa thesis is een reeks incidenten op spoed. Verwijsbrieven van huisartsen zijn soms moeilijk te lezen en te interpreteren. Een slechte structuur, inhoudelijke tekorten, de onleesbaarheid van het geschrift, … het zijn zaken die de kwaliteit van een verwijsbrief in negatieve zin beïnvloeden. Een goed opgestelde verwijsbrief heeft nochtans een positieve invloed op de kwaliteit en het prijsbeleid van de zorg, onder andere door minder herhaling van onderzoeken op de tweede lijn.

Het belang van een goede verwijsbrief neemt onder andere toe bij zwaar zorgbehoevende patiënten. Hoe meer comorbiditeit, hoe meer verschillende soorten medicatie de patiënt neemt, hoe meer informatie er van de eerste naar de tweede lijn moet. Adequate multidisciplinaire overdracht van cruciale informatie is hierbij van kritisch belang om bijvoorbeeld de kans op iatrogene (medicamenteuze) complicaties en dus verlies van zorgkwaliteit te voorkomen4. Het spreekt voor zich dat huisartsen extra aandacht moeten schenken aan de verwijsbrief bij dit soort patiënten. Er is tot nog toe weinig onderzoek gedaan naar de verwijsbrief van de eerste naar de tweede lijn specifiek bij zwaar zorgbehoevende patiënten.

Een aantal onderzoeksvragen dringen zich op:

• Deelonderzoek 1: spoed
  • Wat zijn de criteria voor een kwaliteitsvolle verwijsbrief bij de verwijzing van  zwaar zorgbehoevende patiënten? 
  • Wat is de kwaliteit van de verwijsbrief van de eerste lijn naar spoed bij zwaar zorgbehoevende patiënten?
  • Welke strategieën gebruiken huisartsen om een verwijsbrief van goede kwaliteit te produceren?
• Deelonderzoek 2: de opleidingspraktijk
  • Wat is de kwaliteit van de verwijsbrief naar spoed bij zwaar zorgbehoevende patiënten?
  • Hoe kunnen we deze kwaliteit verhogen?
• Deelonderzoek 3: de LOK groep
  • Kunnen we deze kwaliteitverbetering overbrengen naar een grotere groep huisartsen?

Het hoofddoel van deze thesis is de kwaliteit van verwijsbrieven in de opleidingspraktijk te verhogen.

De volledige tekst van dit Master Na Master project kun u   hier raadplegen.