• 
• 

Gegevens

Gepubliceerd op vrijdag 14 november 2008 12:02

Auteurs:
Van den Bruel A, Mambourg F, Leys M, Vinck I, Devriese S, Lona M, Neyt M, Ramaekers D.

Instelling:
Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg

Situering/Inleiding:
Een man heeft een kans van 1 op 2 om ooit kanker te krijgen. Prostaatkanker is hiervan het meest frequent maar komt op het vlak van mortaliteit op de derde plaats omdat prostaatkanker vaak latent blijft. De PSA-test wordt op grote schaal gebruikt voor opsporing van prostaatkanker. Diverse organisaties en mannenklinieken promoten screeningsonderzoeken met de PSA. In 2003 werden er in België 1,1 miljoen tests aangevraagd, met een jaarlijkse toename van 10%. Een objectieve evaluatie van de waarde van deze test was dan ook dringend nodig.

Methode/Interventies:
Voor het rapport werd een systematisch literatuuroverzicht gemaakt. De klinische effectiviteit van prostaatkankerscreening met de PSA-test werd getoetst aan de 3 criteria van de World Health Organisation (WHO): 1. Het moet gaan om een belangrijk gezondheidsprobleem 2. Een test moet in staat zijn om de aandoening in een vroegtijdig stadium op te sporen 3. Een behandeling moet, indien toegepast in dit vroegtijdige stadium, een aangetoond positief effect hebben op mortaliteit en of morbiditeit.

Resultaten:
PSA-meting. Het resultaat van de PSA-test kan bij 1 persoon variëren met 15-20%. Sensitiviteit gaat van 20% tot 50%, specificiteit is 90% bij een PSA „ 4,0 ng/ml. Behandeling. Er zijn vooralsnog onvoldoende gegevens om het effect van screening op de oorzaakspecifieke mortaliteit te schatten. De resultaten van twee grote Randomized Controlled Trials (RCT¹s) worden ten vroegste in 2008 verwacht. Daarnaast zijn er tegenstrijdige observationele studies. De voornaamste negatieve effecten van totale prostatectomie zijn erectiestoornissen bij driekwart van de patiënten en urine-incontinentie bij 10 tot 20%. Na radiotherapie hebben 30-35% van de patiënten maag/darmklachten het eerste jaar, het risico op impotentie ligt tussen de 45 en 63%. Overdiagnose, gedefinieerd als de detectie van prostaatkanker door PSA-testing dewelke zonder screening nooit aanleiding zou geven tot symptomen wordt geschat op 20-40%. Deze leidt tot ernstige negatieve effecten, gezien het van een gezonde persoon een zieke patiënt maakt, met de bijbehorende negatieve effecten van de behandeling.

Besluit:
De klinische doeltreffendheid van prostaatkanker screening is niet bewezen. Grootschalige screeningscampagnes worden dan ook afgeraden. Als de patiënt zelf de test vraagt, wordt verwacht dat de arts volledige informatie geeft over de onzekerheden en de potentiële nadelen. Media- of marketingcampagnes die gezonde mannen aanzetten tot het vragen van een PSA-test zijn een voorbeeld van aanbodsgeïnduceerde vraag.

Financiering/belangenvermenging:
De studie werd gefinancierd door de overheid. De auteurs hebben geen belangen welke de objectiviteit van het werk in het gedrang kunnen brengen.

• < Vorige
• Volgende >