Problematisch alcoholgebruik. Aanpak door de huisarts

Gevalideerd door CEBAM in februari 2011

Auteurs: J. Michels, S. Hoeck, G. Dom, M. Goossens, G. Van Hal, P. Van Royen

PDF Downloads
pdf  Richtlijn (536.68 kB) pdf Steekkaart (117.77 kB)
pdf Patiëntenfolder (118.21 kB)

pdfOpvolgrapport Richtlijn voor goede medische praktijkvoering: ‘Problematisch alcoholgebruik aanpak door de huisarts’ - Augustus 2015

Opsporen problematisch alcoholgebruik

  • Neem de AUDIT ( pdf  Steekkaart (117.77 kB) ) af bij signalen die wijzen op problematisch alcoholgebruik en ter gelegenheid van een algemeen gezondheidsonderzoek (Grade 2C).
  • Ga bij het opsporen stapsgewijs te werk (Grade 2C).
    • Stap 1: stel vraag 1 tot en met 3 van de AUDIT.
    • Stap 2: stel nadien vraag 4 tot en met 10 van de AUDIT (Grade 1B) bij mannen <65 jaar als de score op de eerste drie vragen ≥5 bedraagt en bij vrouwen en 65-plussers indien de score hierop ≥4 bedraagt.
  • Laboratoriumonderzoek is niet geïndiceerd om problematisch alcoholgebruik op te sporen (Grade 2C).
  • Moedig de patiënt aan zijn 'aanvaardbaar' alcoholgebruik niet te veranderen bij een score van 0 t.e.m. 7 voor mannen <65 jaar en van 0 t.e.m. 6 voor vrouwen en alle 65-plussers.
  • Geef een kort advies bij een AUDIT-score van 8 t.e.m. 19 bij mannen <65 jaar en van 7 t.e.m. 19 bij vrouwen en alle 65-plussers.
  • Verwijs naar de gespecialiseerde hulpverlening bij een score vanaf 20.

Therapeutische aanpak bij problematisch alcoholgebruik

Kort advies

  • Geef een kort advies (Grade 1A).
  • Kort advies houdt in (Grade 2C):
    • bespreek de AUDIT-score;
    • geef aan wat de persoonlijke risico's van problematisch alcoholgebruik zijn en breng de nood aan verandering ter sprake;
    • geef aan wat de aanvaardbare hoeveelheden alcohol kunnen zijn;
    • geef een folder mee ter ondersteuning van dit kort advies.

Follow-up en korte interventie (Grade 2C)

  • Herhaal het kort advies wanneer er nieuwe signalen zijn in de situatie van de AUDIT-score ≤15.
  • Neem zelf het initiatief om een vervolggesprek vast te leggen in de situatie van de AUDIT-score 16-19. Herhaal in dit vervolggesprek het kort advies of overweeg het gebruik van het ABC-model voor begeleiding van alcoholmisbruik (ontwikkeld door Domus Medica), als het alcoholgebruik onverminderd is gebleven.

Verwijzing (Grade 2C)

  • Verwijs de patiënt door naar gespecialiseerde hulpverlening bij een AUDIT-score van ≥20, bij psychiatrische comorbiditeit en als na herhaald kort advies blijkt dat het problematisch alcoholgebruik onverminderd blijft.