De Lepeleire J (ed).
Back to the future. Reflections on general practice in a changing world.
Apeldoorn: Garant Uitgevers; 2008: 206 blz. ISBN: 9789044123869
Dit boek is opgedragen aan prof. Jan Heyrman. Het is een verzameling essays waarin elke auteur een eigen gezichtspunt inneemt. Waar het terrein van een oogarts en een orthopedist nogal scherp afgelijnd is, blijft de huisarts een haveloze Jan zonder Land die zich, als een levend fossiel, steeds moet aanpassen aan en inpassen in een snel evoluerend medisch landschap.
Justin Allen beschrijft hoe prof. Jan Heyrman mee de Leeuwenhorstgroep oprichtte in de tachtiger jaren. Het uitbouwen van de huisartsenopleiding van scratch tot een volwaardige specialisatie wordt beschreven door Egle Zebiene, de president van the European Acacademy of Teachers in General Practice (Euract). We leren van hem hoe kennisoverdracht veranderde van boekenwijsheid naar het probleemoplossend leren over hoe je efficiënt informeren.
Het tweede deel beschrijft de complexe leeropdracht. Kennis werd een proces om op een persoonlijke manier nuttige deskundigheid te verwerven in een aangepaste context. Hier speelt de noodzaak om samen te werken en onderhandelde concepten te ontwikkelen, door interactie tussen leraren en studenten die elkaar als hun gelijken beschouwen.
In het derde deel valt vooral de nogal scherpe analyse van prof. Grol op. De huisarts beoordelen werd een laveren tussen beloning en sanctie, tussen richtlijnen en eigen observatie, tussen brute dwang en gezond verstand. Prof. De Maeseneer weet dan weer dat een gezondheidssysteem relevant, billijk, kwaliteitsvol en betaalbaar moet zijn.
De kerntaken van de huisartsenopleiding in de nieuwe stijl zijn: originaliteit (denken buiten de gekende krijtlijnen) en impact (meer performant handelen). De student neemt deel aan een samenwerking waar risico’s mogen worden genomen, vermits de omgeving collegiaal is. Deze leeromgeving schuwt de kritiek niet en trekt jonge medewerkers aan, in een efficiënt beheerde academische omgeving. Waarschijnlijk is de ploeg van gemotiveerde mensen die het werk van prof. Heyrman voortzetten het bewijs hoe goed hij wel bezig was. Medische kennis is zoveel waardevoller wanneer ze past in een coherent geheel van vaardigheden die nauw aansluiten bij de feitelijke context waarin men werkt. Diagnostische landschappen worden onderwezen vanuit de klacht en niet meer encyclopedisch vanuit de diagnosen, zoals in het traditionele tekstboekenonderwijs.
De enige leuke noot die ik vond: de feministe prof. Denekens besloot dat ‘a man is more than his organs’, maar dit was misschien niet grappig bedoeld.
P. Moeremans