/ 0
De Vlaamse overheid had reeds eerder aangekondigd dat men eind 2011 de regeling inzake de overdracht van familiale ondernemingen wou herbekijken. In het Programmadecreet heeft zij dit dan ook gedaan, zowel inzake de successierechten als ook voor de schenkingsrechten.
Met de nieuwe wijzigingen wil de overheid tegemoet komen aan een 2 wensen. Enerzijds wou zij met de nieuwe regeling de focus verleggen naar de overdracht van de familiale onderneming bij leven om zo de ondernemer aan te sporen om aan actieve planning te doen tijdens zijn/haar leven en te voorkomen dat zij die als opvolger worden gekozen door een gebrek aan ervaring en contacten het voortbestaan van de onderneming in het gedrang brengen. Anderzijds wou men ook de voorwaarden van beide stelsels uniform en transparanter maken. Het moet gezegd worden dat hoewel er zeker een stap in de goede richting gezet werd, op dit vlak nog steeds werk aan de winkel is.
We zetten hieronder de krijtlijnen uiteen. De nieuwe regeling is van toepassing vanaf 01/01/2012.
Zoals vroeger reeds het geval was, dient men vooreerst een onderscheid te maken tussen eenmanszaken (zijnde een onderneming zonder vennootschapsvorm) en vennootschappen. Voor eenmanszaken geldt net als voorheen als voorwaarde dat het moet gaan om beroepsmatig geïnvesteerde activa. Qua activiteit van de onderneming blijft het toepassingsgebied ruim: een eenmanszaak met nijverheidsactiviteit, handelsactiviteit, ambacht, landbouwactiviteit of vrij beroep komen allen in aanmerking voor de toepassing van het gunstregime. Valt wel buiten het toepassingsgebied van de gunstregimes: de activa die worden gebruikt voor bewoning. Een participatievoorwaarde voor eenmanszaken is niet vereist. Voor vennootschappen is vereist dat de maatschappelijke zetel zich binnen de E.E.R. (de Europees economische ruimte, zijnde de EU, Noorwegen, Ijsland en Liechtenstein) bevindt. Qua activiteiten geldt dezelfde ruime omschrijving als bij eenmanszaken. Voor familiale vennootschappen geldt wel een participatievoorwaarde: op het ogenblik van de schenking of het overlijden dient er minstens 50% van de aandelen in volle eigendom toe te behoren aan de schenker of erflater en/of zijn familie. Indien de aandelen in handen zijn van 2 of 3 families werd er een specifieke regeling uitgewerkt.
De vennootschap dient ook een reële economische activiteit uit te oefenen. Indien uit één van de 3 balansen voorafgaand aan de schenking of vererving blijkt de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen 1,50% of minder van het actief bedragen of dat terreinen of gebouwen meer dan de helft van het actief bedragen kan er geen beroep worden gedaan op de gunstregimes. Patrimoniumvennootschappen of managementvennootschappen kunnen dus niet genieten van het gunstregime. Holdingvennootschappen kunnen er onder beperkte voorwaarden en in beperkte mate wel van genieten. Merk op dat de vroegere loonlastenvoorwaarde volledig werd afgeschaft. De vroegere mogelijkheid om vorderingen op een familiale onderneming samen met aandelen over te dragen werd eveneens afgeschaft.
Net als voorheen dienen ook een aantal voorwaarden na de schenking of het overlijden nageleefd te worden, teneinde de voordelen van het gunstregime te kunnen behouden. Deze zijn de volgende:
Na het verstrijken van de periode van 3 jaar zal nagegaan worden of bovenvermelde voorwaarden vervuld werden.
Om toepassing te kunnen maken van de gunstregimes moeten de volgende formele voorwaarden nageleefd worden:
Een belangrijk verschil in vergelijking met de vroegere regeling, ligt op het vlak van het tarief. De vroegere vrijstelling op het vlak van de successierechten is vervangen door een belasting van 3% (in rechte lijn, tussen echtgenoten of samenwonenden) of 7% (in de andere gevallen). Daarentegen wordt het vroegere vlakke tarief van 2% in de schenkingsrechten afgeschaft en wordt er een vrijstelling inzake de schenkingsrechten ingevoegd. Merk ook op dat de termijn van 3 jaar op het vlak van successierechten, werd verlengd naar 7 jaar: schenkingen voor een Nederlandse notaris b.v. worden door deze maatregel minder interessant.
De nieuwe regeling inzake overdracht van de familiale onderneming biedt zeker nieuwe perspectieven en mogelijkheden. Daarnaast moeten ook bestaande regelingen opnieuw tegen het licht gehouden worden om mogelijke negatieve implicaties ervan te vermijden. Een goede planning is meer dan ooit aan te raden.
Filip Van Zeebroeck
SBB Accountants & Adviseurs
www.sbb.be
Volg Domus Medica op 
of 
