Betalingsachterstanden zijn in deze economisch moeilijke tijden helaas schering en inslag. Zij zorgen voor talrijke problemen, denken we maar aan de administratieve lasten die hierbij komen kijken, maar ook voor liquiditeits- en solvabiliteitsmoeilijkheden.

Om hieraan te verhelpen werd in 2002, onder Europese aansporing, Belgische wetgeving van kracht die voor handelstransacties tussen ondernemingen en in transacties van deze ondernemingen met de overheid bijkomende bescherming bood voor de schuldeiser.

Helaas moet worden vastgesteld dat deze regelgeving in de praktijk nog onvoldoende gekend is. Bovendien geeft de (aanbestedende) overheid vaak allerminst het goede voorbeeld. Om die reden heeft Europa een nieuw initiatief genomen om ondernemingen - en de overheden in het bijzonder - er extra toe aan te sporen tijdig hun schulden te betalen.

Hieronder zetten we eerst kort de huidige regels uiteen. Daarna gaan we verder in op de nieuwe regels die in de pijplijn zitten en geven tot slot enkele tips mee.

I. De huidige regeling

De huidige regeling geeft de schuldeiser bescherming op een aantal vlakken.

Vooreerst voorziet de nieuwe regeling in een betalingstermijn van 30 dagen, tenzij anders overeengekomen.

Daarnaast voorziet de wet dat er interesten beginnen te lopen van zodra deze betalingstermijn verlopen is, zonder dat hiervoor een ingebrekestelling vereist is. De interestvoet die mag aangerekend worden, is ook hoger dan wettelijke interest. Daar waar de wettelijke interest thans 3,75 % bedraagt, mag er voor de betalingsachterstand bij handelstransacties momenteel een interest van 8% aangerekend worden. Deze interestvoet wordt om het half jaar herberekend. Ook hier kunnen partijen anders overeenkomen, al zal de rechter bij discussie over de interestvoet deze wel kunnen matigen, indien deze buitensporig is.

Belangrijk hierbij is dat de nieuwe regelgeving niet enkel geldt voor transacties tussen ondernemingen onderling, waaronder  vrije beroepen  en de non – profit sector, maar ook al geldt voor transacties met aanbestedende overheden of diensten voor de levering van een goed of dienst.

II. De nieuwe regeling inzake transacties met overheden 

Aangezien in de praktijk vaak gebleken is dat de ondernemingen en overheden in het bijzonder nog steeds niet erg stipt zijn in hun betalingen is vanuit Europa een aanzet gegeven om de bestaande regeling te verstrengen. Dit moet ten laatste op 16 maart 2013 omgezet worden in Belgische wetgeving.

We vatten hieronder de belangrijkste regels samen.

De interestvoet zal verhoogd worden met 1%: deze verhoging heeft betrekking op alle achterstallen, zowel van een andere onderneming als van de overheid.

De betalingstermijn van 30 dagen wordt de algemene regel voor de overheid: deze zal hier nog altijd contractueel van kunnen afwijken, maar dan enkel indien dit uitdrukkelijk gebeurt en met een maximum van 60 dagen. Deze contractuele afwijking is bovendien enkel mogelijk voor overheidsbedrijven (b.v. De Post) of overheidsorganisaties die gezondheidszorg verstrekken. Voor aanbestedende overheden zal de betalingstermijn dus verplicht steeds 30 dagen zijn. 

Ook op het vlak van de vergoeding voor de invorderingskosten wordt de regeling verduidelijkt: minstens het bedrag van 40 euro zal moeten worden betaald.

III. Enkele tips

De huidige regeling inzake de bestrijding van de betalingsachterstand biedt nu reeds een aantal interessante beschermingsmogelijkheden aan ondernemingen in hun handelstransacties met andere ondernemingen of de overheid. Deze regeling blijkt echter in de praktijk vaak nog onvoldoende gekend.

Nazicht van de algemene voorwaarden of factuurvoorwaarden in het licht van de mogelijkheden die deze regelgeving biedt om afwijkingen op te nemen op het vlak van b.v. betalingstermijnen en aan te rekenen interestvoet, is dus nog steeds een absolute aanrader.

Het invoegen van een hogere interestvoet (bijv. 9%)  in de algemene voorwaarden kan er immers  hoogstens toe leiden dat de rechter deze interestvoet vermindert.