Zelfstandig ondernemen is risico’s nemen. In de huidige financiële context wordt dit ongetwijfeld bevestigd. Zelfstandigen die hun professionele activiteiten niet binnen het kader van een vennootschap uitoefenen, staan met al hun goederen borg voor hun schuldeisers. De gezinswoning ontsnapt niet aan dit ondernemingsrisico. U stelt zich misschien de vraag of er dan geen enkele mogelijkheid bestaat om uw gezinswoning te beschermen?

Inderdaad, sinds 8 juni 2007 kunnen zelfstandigen hun privéwoning beschermen tegen beslag van hun schuldeisers. Deze bescherming, ingevoerd door de wet van 25 april 2007 en gewijzigd door de wet van 6 mei 2009, wordt hierna kort toegelicht.

Wie kan van deze bescherming genieten?

Natuurlijke personen die in België en in hoofdberoep zelfstandig ondernemen en zaakvoerders of bestuurders van een vennootschap kunnen genieten van deze niet-vatbaarheid voor beslag.

Geen automatisme…

Deze personen moeten een verklaring van onvatbaarheid voor beslag afleggen bij de notaris. De notariële akte wordt ingeschreven bij de hypotheekbewaarder.  

Wat is de gezinswoning?

Dit is de woning waar u als zelfstandige, zaakvoerder of bestuurder en uw gezin uw hoofdverblijf heeft, d.w.z. waar u het grootste deel van het jaar verblijft. Het is dus niet noodzakelijk de woning waar u bent ingeschreven in het bevolkingsregister. De rechten die de bescherming kunnen genieten, zijn niet alleen het eigendomsrecht, maar ook het vruchtgebruik, erfpacht en opstal.

Wanneer de woning tegelijk gebruikt wordt voor uw beroepsdoeleinden moet in de notariële verklaring duidelijk beschreven worden wat het beroepsgedeelte is van de woning en wat het privégedeelte is van de woning. De oppervlakten moeten hierbij ook vermeld worden. Indien de oppervlakte van het beroepsgedeelte kleiner is dan 30% van de totale oppervlakte, dan kan de hele woning genieten van de beschermingsregeling. Echter, indien de oppervlakte van het beroepsgedeelte groter is dan 30% van de totale oppervlakte, dan kunt u enkel genieten van de beschermingsregeling voor het privégedeelte van de woning. 

Geen bescherming voor de reeds bestaande professionele schulden

De wet bepaalt dat de verklaring slechts bescherming biedt tegen de nieuwe schulden die zijn ontstaan na de bekendmaking van de verklaring. Met andere woorden, u kunt niet snel een verklaring bij de notaris afleggen om een bescherming te krijgen tegen uw bestaande schuldeisers.

Opgelet, de beslagbescherming geldt uitsluitend ten aanzien van de professionele schulden die ontstaan in het kader van uw beroepsactiviteit (of de schulden die ontstaan uit de aansprakelijkheid voor zaakvoerders of bestuurders). Gemengde schulden (dit zijn schulden die zowel verband houden met het privéleven als met de beroepsactiviteit) vallen niet onder de beslagbescherming. 

Tot slot, de beslagbescherming blijft gelden wanneer u uw hoedanigheid van zelfstandige verliest als gevolg van een faillissement.   

Wat indien de gezinswoning eigendom is van een vennootschap?

De woningen die zijn ondergebracht in een vennootschap kunnen niet genieten van deze beslagbescherming. De woning behoort immers tot het vermogen van de vennootschap en dient als onderpand van de schuldeisers van de vennootschap.