Vraag: Kan/mag een palliatief netwerk eenzijdig beslissen om minder daadwerkelijke hulp te geven tijdens het weekend en op hetzelfde ogenblik ofwel de mensen aansporen te wachten tot er een oplossing is de maandag ofwel doorverwijzen naar de eerste lijn (thuisverpleging, huisarts of huisarts van wacht)?
In het maartnummer van “Huisarts en Wetenschap” stond nochtans een artikel: “goede zorg in de laatste levensfase volgens patiënten en hun huisarts” Het is een kwalitatief onderzoek. Het artikel had volgend besluit: De 4 kernwaarden van de zorg in de laatste levensfase kunnen gevaar lopen door ontwikkelingen in de organisatie van de eerstelijnsgezondheidszorg, die inhouden dat er minder tijd zal zijn voor huisbezoeken, dat er meer parttime werkenden zullen komen en dat de zorg buiten de kantooruren steeds meer in handen komt van huisartswachtposten”.

Antwoord:
Uw vraag is een probleem van de Palliatieve netwerken en hun wettelijk kader. Ik denk dat er enkele collega’s die expert zijn in Palliatieve reglementering dit meelezen. Ik vraag hen dan ook via dit forum hun mening te ventileren.

(1) De vraag verwondert mij een beetje, er wordt blijkbaar uitgegaan van de stelling dat het palliatief netwerk de patiënt verzorgt. Dit lijkt mij volkomen fout te zijn, de zorg moet verleend worden door de reguliere eerste lijnswerkers. Het netwerk zorgt voor ondersteuning.
De eerste lijn moet zorgen voor een goede continuïteit van zorg, in een palliatieve situatie is de huisarts bv verplicht te zorgen dat de nodige info wordt achtergelaten voor de eventuele vervangers buiten de uren.
Overigens ben ik het volkomen eens met het besluit : de manier waarop de 1° lijnszorg en de huisartsengeneeskunde evolueert is zeker niet in het voordeel van de palliatieve patiënt, een aantal kernwaarden komen inderdaad in gevaar.

(2) Thuiszorgequipes zijn aanvullend en hebben niet de taak om de zorg over te nemen, om in de plaats te treden van de eerste lijn. Zie art 2 § 3 van de overeenkomst met het RIZIV: ... “De equipe heeft hierin slechts een aanvullende rol. De equipe kan dan ook slechts actief tussenkomen in de palliatieve verzorging na voorafgaandelijk overleg met de huisarts en de andere betrokken verzorgingsverstrekkers van de eerste lijn.” In de regelgeving van de thuiszorgequipes staat ook dat zij enkel een permanentie moeten garanderen voor palliatieve patiënten waarvan de verzorgingsproblematiek al eerder ter sprake kwam. In principe moet er tijdens de weekends dus geen permanentie zijn voor nieuwe patiënten. De netwerken dienen dus inderdaad niet om “spoedgevallen” op te vangen.

(3) Een palliatief netwerk is verplicht continuïteit en permanentie te voorzien. Er is dus geen sprake van minder aanbod in het weekend vanuit het NW PZ. Bij ons is er steeds, en ook in het weekend, een verpleegkundige en een equipe-arts stand-by. Vergeet echter niet dat het netwerk Palliatieve Zorg alleen de normale eerstelijnszorg ondersteunt en niet overneemt! Het is de normale thuiszorg van de patiënt die continuïteit van zorg moet aanbieden, al dan niet via bestaande wachtsystemen. Deze normale wachtsystemen kunnen rekenen op continue ondersteuning vanuit het netwerk palliatieve zorg. Ter verduidelijking: - In de thuiszorg werken de MBE (multidisciplinaire begeleidings-equipes of Palliatieve thuisequipes in de volksmond). De MBE werken 24/24u, ook in het weekend! - Het netwerk functioneert in de 2e lijn en staat in voor de Palliatieve cultuuruitbouw in een regio. Het netwerk werkt tijdens de kantooruren.