De wetteksten over de taak en functie van de coördinerend en raadgevend arts (CRA) dateren ondertussen van 1982, 1999 en 2004. In een federale werkgroep die aanvankelijk alleen bestond uit ambtenaren van de Federale OverheidsDienst Gezondheidszorg (FOD) en de koepelverenigingen (Aframeco, BVVG-Crataegus, Cra-domus, SSMG) werden de eerste krijtlijnen voor een vernieuwing van deze teksten uitgezet.

Deze consensustekst zal vervolgens, via de tussenstations van de medicomut, de overeenkomstencommissie RVT-RIZIV, de interministeriële conferentie, de nationale ziekenhuisraad, de technisch geneeskundige raad, andere gemeenschaps- en gewestelijke instanties, omgezet worden in wet.

Op twee nagels zijn Cra-domus en BVVG-Crataegus bij vergaderingen onvoorwaardelijk blijven kloppen:

1. Informatisering
2. Essentiële betrokkenheid van de Huisartsenkring

Informatisering

ICT is de basisvoorwaarde voor kwaliteitsvolle multidisciplinaire zorg in woonzorgcentra (WZC), zorgevaluatie, rationeel geneesmiddelengebruik, onderzoek, epidemiologie,... We zijn als CRA niet meer bereid om uitsluitend met pen en papier te werken, en als de Overheid in de toekomst data wil, moeten die automatisch en geanonimiseerd kunnen worden aangeleverd vanuit een elektronisch zorgdossier.

Een eerste aanzet tot informatisering van zorg in WZC werd gegeven op de FOD studiedag van 5 februari 2010, Diamant Centrum Brussel, over het eWZC dossier. De dag bruiste van mogelijkheden en blonk uit in goede wil, maar was weinig concreet.

Veel CRA’s en directies hadden gehoopt om binnenkort hun informatiseringsproject te kunnen aanvatten, maar moesten met lege handen terug naar huis.

Omdat de overheid verder geen concrete initiatieven plande, is Cra-domus samen met BVVG-Crataegus, de Instellingskoepels, de belangrijkste software vendors van eMD en WZC pakketten, de Universiteiten en EMDomus, in mei 2010 zelf van start gegaan door het oprichten van de Passendaele groep.

De missie van deze groep is om op de eerstelijnsconferentie een eerste conceptproduct voor te stellen, zorg- en communicatiegericht, met een elektronische voorschrijfmodule gekoppeld aan een lijst van preferentieel maar niet verplicht te gebruiken geneesmiddelen bij hoogbejaarden, met verwijzing naar de CEBAM databank. Communicatie met het eMD van de huisarts is voorzien, zodat dubbele invoer zal vermeden worden.

Herhaaldelijk is beloofd dat er vanuit het RIZIV/FOD geld zal komen om de nodige investeringen in soft- en hardware te subsidiëren.

Essentiële betrokkenheid van de Huisartsenkring (HAK)

Waar de werkgroep over de noodzakelijke informatisering vlot een consensus bereikte,  heeft het meer inzet, trek- en sleurwerk gekost om de noodzakelijke rol van de huisartsenkringen in het WZC-gebeuren te verankeren.

Onze Franstalige collega’s van Aframeco (Association Francophone des Medecins Coordinateurs) bleken in eerste instantie weinig kring-minded. Zij wensten de rol van de kringen te minimaliseren en beschouwden die als ongewenste baronieën. Pas sinds mei 2010, toen er een nieuw bestuur van Aframeco werd verkozen, is hun houding veel constructiever.

Bij de andere partners, vooral bij de Koepels maar ook bij de Mutualiteiten en zelfs bij de FOD ambtenaren, bleek de Huisartsenkring een onbekend en vaag begrip. Pas toen Ri de Ridder zich onvoorwaardelijk achter de Kringvisie schaarde zagen ook de instellingen, de mutualiteiten en de FOD ambtenaren in dat het wel heel erg dom zou zijn om geen gebruik te maken van de wettelijk representatieve structuren die bestaan. Onbekend was onbemind. Het bewijst dat er nog veel terreinarbeid voor de Kringen ligt om grondig te werken aan hun zichtbaarheid, hun herkenbaarheid, en hun erkenning als representatief niveau in de gehele thuis- en thuisvervangende zorg. 

Maar het is gelukt. De tekst krijgt in september zijn definitieve punten en komma’s om daarna aan juristen te worden voorgelegd en in de tekst komt nu achtenveertig keren (48) de term ‘Huisartsenkring’ (‘HAK’) voor.

De betrokkenheid van de kring wordt niet verplicht opgelegd, maar de HAK die de kans wil grijpen, krijgt ze ook (en in Vlaanderen zijn er veel HAK’s die de taak nu al vervullen). Incentives zijn voorzien. Het advies over de hoogte van die vergoedingen wordt een taak van de federale raad voor de huisartsenkringen. In die zin kan het CRA project wel eens de locomotief worden om de gehele derde kringpijler federaal vergoed te krijgen.

Over enkele zaken is nu reeds duidelijkheid

Zo wordt de idee om van CRA’s instellingsartsen te maken definitief naar de prullenmand verwezen. De CRA is een huisarts die coördineert en advies geeft. Punt. Hij behandelt niet, noch stelt hij een diagnose, behalve in zeer uitzonderlijke situaties. Hij is de onafhankelijke liaisonfiguur tussen RVT en bezoekend huisartsen, en kan de bezoekend huisarts of de arbeidsgeneesheer slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden vervangen.

Ook de wijze waarop de CRA wordt vergoed, wordt herzien. Momenteel ontvangt de CRA een klein bedrag per dag en per RVT bed, waarvoor hij een aantal vastgelegde uren moet presteren, de helft daarvan binnen de muren van de instelling. Het honorarium van de CRA bestaat straks, als het advies van onze gemengde werkgroep wordt gevolgd, uit een forfaitair maandbedrag, onafhankelijk van het aantal bewoners van de instelling, aangevuld met een bedrag per dag en per bewoner, onafhankelijk of die nu een RVT dan ROB statuut geniet. Het aantal verplicht te presteren uren ligt niet meer vast, het gaat om een te realiseren takenpakket dat wordt verantwoord aan de hand van een jaarverslag.

Andere zaken kunnen nog verfijnd worden

De hoogte van de CRA vergoeding blijft  onderhandelbaar, en daar wordt nu advies over gevraagd aan onze Afdeling Syndicaat. Dat de vergoeding hoger zal zijn dan de huidige is zeker, en wellicht kan dit een impuls betekenen om nieuwe en jongere kandidaten aan te trekken voor de functie.

Een continue professionele vorming van de CRA is nodig. Kwaliteit is het enige wapen dat we hebben om als huisartsen evenwaardige zorg te verlenen als specialisten.

Cra-domus en BVVG-Crataegus willen de vorming in handen van de beroepsgroep zelf houden. Ook daar wordt in eigen midden samen aan gewerkt. De raad van bestuur van Domus Medica heeft ondertussen een ondersteuningsproject  met website en intervisie  goedgekeurd. BVVG-Crataegus plant opleidingsdagen om in drie modules per dag de basisopleiding vorm te geven en te kaderen.

We zitten samen met  SSMG-Aframeco om dergelijk project federaal aan te kunnen bieden.

En zo blijft er nog wel één en ander waarover overleg met alle CRA’s mogelijk is.

Een volledig kadaster

Willen de CRA’s reëel bijdragen tot een kwaliteitsvolle thuisvervangende zorg, dienen zij een gelaat te hebben en als groep een profiel uit te bouwen dat door de andere partners en door het beleid kenbaar en aanspreekbaar is.

Individualisme leidt tot interne concurrentiele verhoudingen, waarbij het belang, de duidelijkheid en de waarde van het beroep geschaad worden. Dit versnippert en vertraagt de uitbouw van de eerste lijn. Denkwerk en actie voor een betere thuisvervangende instellingsgeneeskunde komen maar tot hun recht als er ook een groepsbeweging ontstaat waarin velen zich tezamen inzetten.

Toch is het CRA kadaster van Cra-domus nog steeds onvolledig. Dus kunnen we niet de ganse CRA-beroepsgroep ineens bereiken en ontbreekt het aan voldoende CRA’s die zich als vrijwilliger willen inzetten.

Daarom roepen we de besturen van de huisartsenkringen nogmaals op om hun CRA’s per instelling op te lijsten en de gegevens te bezorgen aan Cra-domus. Alleen met een volledig kadaster kunnen we de groep van CRA’s blijven motiveren en betrekken om aan de functie inhoud en gedragenheid te geven.

Rudy Faelens, 06/07/2010.

Cra-domus is de commissie van Domus Medica, georganiseerd onder de Afdeling Diensten, die zich als missie stelt de huisarts een centrale plaats te laten behouden in thuis- en thuisvervangende bejaardenzorg, en de Coördinerend Raadgevend Arts (CRA) in zijn dagelijks functioneren te ondersteunen.

De volledige missie en visietekst vind je elders op onze website.